- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 2
Scribente me haec nocte in Caleno, ecce nuntii, ecce litterae: Cesaarem ad Corfinium, Domitium Corfinii cum firmo exercitu et pugnare cupiente esse. Non puto etiam hoc Gnaeum nostrum commissurum (esse), ut Domitium reliquat, etsi Brundisium Scipionem cum cohortibus duabus praemiserat. Sed turpe eit Domitium deserere implorantem eius auxilium. Est quaedam spes, mihi quidem non magna, Afranium in Pyrenaeo cum Trebonio pugnavisse, pulsum esse Trebonium, Afranium cum magnis copiis adventare. Id si est, in Italia fortasse manebitur. Ego autem, cum esset incertum iter Caesaris, quod vel ad Capuam vel ad Luceriam iturus putabatur, misi ad Pompeium litteras; ipse reverti Formia.
Mentre scrivevo queste cose di notte nella villa di Cales, ecco le notizie, ecco la lettera: si dice che Cesare è nelle vicinanze di Corfinio e Domizio sta a Corfinio con un esercito solido e desideroso di combattere. Non credo che il nostro Gneo farà anche questo, lasciare Domizio, sebbene avesse mandato avanti a Brindisi Scipione con due contingenti. Ma sarà disonorevole abbandonare Domizio che invoca il suo aiuto. C'è una qualche speranza, per me certamente poco fondata, che Afranio abbia combattuto sui Pirenei contro Trebonio, che Trebonio sia stato sconfitto, che Afranio stia arrivando con forti truppe. Se è così, forse si rimarrà in Italia. Io d'altra parte, essendo incerto il percorso di Cesare, poiché si pensava che sarebbe andato o a Capua o a Lucera, ho spedito una lettera a Pompeo; quanto a me, sono tornato a Formia.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 2
Nescis, insane, quantas vires virtus habeat. Nomen solum virtutis usurpas; quid ipsa valeat ignoras. Nemo potest non beatissimus esse, qui est totus aptus ex sese quique in se uno posuit omnia. Cui contra spes omnis pendet ex fortuna, huic nihil potest esse certi, nihil quod ultra unum diem permansurum sit. Mors ipsa terribilis est iis quorum cum vita omnia exstinguuntur, non iis quorum laus et gloria emori, non possunt; exsilium terribile est illis quibus est quasi circumscriptus habitandi locus, non iis qui omnem orbem terrarum unam urbem esse et se cives omnium hominum arbitrantur. Te miseriae, te aerumnae omnes premunt, qui te beatum, te florentem putas. Tuae libidines te torquent; tu dies noctesque cruciaris, cui nec sat est quod habes et id ipsum, quod habes, times ne diuturnum sit.
Insano di mente, tu non sai, pazzo, quante forze abbia la virtù. Tu usi solo il nome di virtù; ignori cosa essa stessa valga. Tutti coloro che dipendono esclusivamente da loro stessi ed hanno posto tutto in sé possono essere felicissimi. E invece per chi (crede che) ogni speranza dipende dalla fortuna nulla che possa durare più di un giorno può essere certo. La morte stessa è terribile per coloro il cui tutto si estingue assieme alla vita, non per quelli la cui fama e gloria sono imperiture; l'esilio è terribile per chi, per così dire, è ristretto il luogo di dimora, non per chi ritiene che il mondo sia un'unica e per chi si considera concittadino di tutti gli uomini. Tutte le disgrazie e le fatiche ti opprimono, mentre ti ritieni felice e florido. Le tue passioni ti consumano; ti tormenti giorno e notte, per cui non è abbastanza ciò che hai e allo stesso tempo temi che ciò che possiedi non sia duratura
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 2
Severa disciplina spartana
Autore: Cicerone
Versione da OPTIMUS DIGNAS dignas 2 n. 1 pag. 128
Cum Lacedaemonius quidam, cuius ne nomen quidem proditum est, mortem tantopere contempserit, ut, cum ad eam deceretur damnatus ab ephoris et esset vultu hilari atque laeto dixissetque ei quidam inimicus : << Contemnisne leges Lycurgi ?>>, responderit: <<Ego vero illi maximam gratiam habeo, qui me ea poena multaverit, quam sine mutuazione et sine versura possem dissolvere ?>> O virum Sparta dignum ! Ut mihi quidem, qui tam magno animo fuerit, innocens damnatus esse videtur. Talis innumerabilis nostra civitas tulit. Sed quid duces et principes nominem, cum legiones scribat Cato saepe alacris in eum locum profectas, unde redituras se non arbitrarentur? Fuit haec gens fortis, dum Lycurgi leges vigebant. E quibus unus, cum Perses hostis in conloquio dixisset glorians: "Solem prae iaculorum multitudine et sagittarum non videbitis", "In umbra igitur" inquit "pugnabimus". Viros commemoro; qualis tandem Lacaena, quae, cum filium in proelium misisset et interfectum audisset: "Idcirco" inquit "genueram, ut esset qui pro patria mortem non dubitaret occumbere
quando uno Spartano qualsiasi, di cui non ci è neppure pervenuto il nome, seppe disprezzare la morte al punto di farsi vedere lieto e sorridente mentre lo portavano al supplizio a cui l'avevano condannato gli efori; e quando uno che era stato suo nemico gli chiese: « ma tu disprezzi le leggi di Licurgo? », lui rispose: « no, anzi gli sono proprio riconoscente, perché mi ha fatto dare una pena che posso scontare senza chieder prestiti e senza fare altri debiti ». Un uomo veramente degno di Sparta: per conto mio, uno che seppe dimostrare tanta grandezza d'animo doveva essere innocente.
Questa fu gente forte, finchè furono (lett. : erano) in vigore le leggi di Licurgo. Uno di loro, avendogli detto un nemico persiano in un colloquio vantandosi: “Non vedrete il sole per la gran quantità di giavellotti e di frecce”, disse: “Combatteremo dunque all’ombra”. Ricordo gli uomini; ma che donna fu, di grazia, quella spartana che, avendo mandato il figlio in battaglia e avendo sentito dire che era stato ucciso, disse: “Proprio per questo l’avevo generato, perché fosse tale da non esitare a morire per la patria
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 2
Si interest, id quod homines arbitrantur, rei publicae te, ut instituisti atque fecisti, navare operam rebusque maximis quae ad exstinguendas reliquias belli pertinent interesse, nihil videris melius neque laudabilius neque honeste facere posse, istamque operam tuam, navitatem, animum in rem publicam petitioni' praeturae anteponendam esse censeo. Nolo enim te ignorare quanti omnium intersit, maximeque nostra, qui ex hoc bello magnum detrimentum accepimus, ut demum pacem habeamus. Sin autem satisfactum esse rei publicae putas, celeriter ad comitia, quando mature futura sunt, veniendum esse censeo: dummodo ne haec ambitiosa festinatio imminuat eam gloriam quam consecuti sumus, Multi clarissimi viri, cum rei publicae darent operam, annum petitionis suae non obierunt; id praesertim refert ad honorem tuum: omnia te metiri dignitate potius quam ambitione, maioremque fructum ponere' in perpetuitate laudis quam in celeritate praeturae.
Se è nell'interesse dello Stato è come tutti i cittadini ritengono è che tu continui ad agire con la stessa diligenza con cui hai cominciato ed hai agito e che tu prenda parte alle importantissime operazioni attinenti allo spegnimento degli ultimi focolai della guerra, l'impressione è che tu (lett. tu sembri) nulla possa fare di meglio, ne in modo più lodevole né (più) confacente alla tua onorevolezza: io ritengo che codesto tuo operato, codesto tuo zelo e codesto tuo coraggio siano da anteporsi alla candidatura alla pretura. Nè, del resto, vorrei che ti sfugga quanto prema a tutti e soprattutto a me, che da questa guerra ho ricevuto (letteralmente plurale majestatis) danno irreparabile e riconquistare finalmente la pace. Ma se, invece, tu ritieni d'aver fatto abbastanza per lo Stato (dat. vantaggio), (allora) la mia opinione è che tu debba sollecitare la tua candidatura dal momento che i comizi sono alle porte; (ciò) a patto che questo arrivismo politico non infici la gloria che abbiamo conseguito molti galantuomini, impegnati al servizio dello Stato, hanno rinunciato per quell?anno, alla propria candidatura.
Per il tuo onore ? vitale, dunque, che tu valuti ogni cosa col metro della dignità, piuttosto che con quello dell'ambizione, e che tu metta maggiore impegno nel procacciarti una perpetua gloria, piuttosto che una sollecita pretura.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 2
Ergo unum debet esse omnibus propositum, ut eadem sit utilitas uniuscuiusque et universorum; quam si ad se quisque rapiet, dissolvetur omnis humana consortio. Atque etiam si hoc natura praescribit, ut homo homini, quicumque sit, ob eam ipsam causam, quod is homo sit, consultum velit, necesse est secundum eandem naturam omnium utilitatem esse communem. Quod si ita est, una continemur omnes et eadem lege naturae, idque ipsum si ita est, certe violare alterum naturae lege prohibemur. Verum autem primum, verum igitur extremum. Nam illud quidem absurdum est, quod quidam dicunt, parenti se aut fratri nihil detracturos sui commodi causa, aliam rationem esse civium reliquorum. Hi sibi nihil iuris, nullam societatem communis utilitatis causa statuunt esse cum civibus quae sententia omnem societatem distrahit civitatis. Qui autem civium rationem dicunt habendam, externorum negant, ii dirimunt communem humani generis societatem; qua sublata beneficentia, liberalitas, bonitas, iustitia funditus tollitur; quae qui tollunt, etiam adversus deos immortales impii iudicandi sunt. Ab iis enim constitutam inter homines societatem evertunt, cuius societatis artissimum vinculum est magis arbitrari esse contra naturam hominem homini detrahere sui commodi causa quam omnia incommoda subire vel externa vel corporis vel etiam ipsius animi. Iustitia enim una virtus omnium est domina et regina virtutum.
