- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Greco di Demostene
- Visite: 5
Il comportamento dell'Attore Neottolemo
Versione greco Demostene e traduzione
Παλιν τοινυν, ω ανδρες Αθηναιοι, κατιδων Νεοπτολεμον τον υποκριτην, τω μεν της τεχνης προσχηματι τυγχανοντ' αδειας, κακα δ' εργαζομενον τα μεγιστα την πολιν και τα παρ υμων διοικουντα Φιλιππω και πρυτανευοντα, παρελθων ειπον εις υμας, ουδεμιας ιδιας ουτ' εχθρας ουτε συκοφαντιας ενεκεν, ως εκ των μετα ταυτ' εργων γεγονε δηλον. Και ουκετ' εν τουτοις αιτιασομαι τους υπερ Νεοπτολεμου λεγοντας, - ουδε εις γαρ ην, - αλλ' αυτους υμας: ει γαρ εν Διονυσου τραγωδους εθεασασθε, αλλα μη περι σωτηριας και κοινων πραγματων ην ο λογος, ουκ αν ουτως ουτ' εκεινου προς χαριν ουτ' εμου προς απενθειαν ηκουσατε. Καιτοι τουτο γ' υμας οιμαι νυν απαντας ησθησθαι οτι την τοτ' αφιξιν εις τους πολεμιους ποιησαμενος υπερ του τακει χρηματ' οφειλομενα, ως εφη, κομισας δευρο λητουργειν: και τουτω τω λογω πλειστω χρησαμενος ως δεινον ει τις εγκαλει τοις εκειθεν ενθαδε τας ευποριας αγουσιν, επειδη δια την ειρηνην αδειας ετυχεν, ην ενθαδ' εκεκτητ' ουσιαν φανεραν, ταυτην εξαργυρισας προς εκεινον απαγων οιχεται.
Inoltre, avendo notato, o Ateniesi, che l’attore Neottolemo si valeva della sua arte per godere presso di voi l’impunità ma procurava alla città i mali peggiori, trattando le cose vostre a vantaggio di Filippo e facendola da padrone, io mi presentai a voi per svelarvi le sue mire, pur non avendo alcun odio particolare contro di lui, ma per la voglia di calunniare, come fu poi chiaro dagli avvenimenti che seguirono. E neppure a questo riguardo io incolperò i difensori di Neottolemo (non ve ne fu, infatti, uno solo) ma proprio voi. Infatti, se vi foste trovati ad assistere a una tragedia nel teatro di Dioniso e non si fosse trattato invece della salvezza e degli interessi comuni, non avreste ascoltato lui con tanta benevolenza, ma me con tanta ostilità. Tuttavia credo che voi tutti, ora almeno, abbiate capito come sono andate le cose! Egli allora diceva di recarsi presso i nemici, con l’intenzione, di portare nella nostra città i denari che gli erano colà dovuti e prestare così le liturgie. Valendosi egli dunque spessissimo di questo ragionamento, che, cioè, è una cosa indegna incolpare coloro che portano in patria dall’estero i propri guadagni, quando a causa della pace ottenne l’impunità, vendette e trasformò in denaro tutti i beni immobili che qui aveva acquistati e con i suoi tesori se ne andò da Filippo.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Greco di Demostene
- Visite: 5
L'Episodio dell'Ambasceria
VERSIONE DI GRECO di Demostene e traduzione
Δυο μεν δη ταυτα, ων προειπον εγω, μαρτυρει τοις τοτε γεγενημενοις λογοις, ορθως και δικαιως, οια περ ην, αποφανθενθ' υπ εμου. Το τριτον δ', ω ανδρες Αθηναιοι, και μονον εν τουτ' ειπων ετι και δη περι ων παρεληλυθ' ερω - ηνικα τους ορκους τους περι της ειρηνης απειληφοτες ηκομεν οι πρεσβεις, τοτε Θεσπιας τινων και Πλαταιας υπισχνουμενων οικισθησεσθαι και τους μεν Φωκεας τον Φιλιππον, αν γενηται κυριος, σωσειν, την δε Θηβαιων πολιν διοικιειν και τον Ωρωπον υμιν υπαρξειν και την Ευβοιαν αντ' Αμφιπολεως αποδοθησεσθαι, και τοιαυτας ελπιδας και φενακισμους οις υπαχθεντες υμεις ουτε συμφορως ουτ' ισως καλως προεισθε Φωκεας ουδεν τουτων ουτ' εξαπατησας ουτε σιγησας εγω φανησομαι, αλλα προειπων υμιν - ως οιδ' οτι μνημονευετε - οτι ταυτ' ουτ οιδα, ουτε προσδοκω, νομιζω δε τον λεγοντα ληρειν.
Questi due fatti, che da me furono previsti giustamente ed esattamente proprio come accaddero, fanno testimonianza ai discorsi da me pronunciati. Un terzo esempio, o Ateniesi -e riferirò solo questo e poi tratterò l’argomento per cui mi sono presentato alla tribuna- quando noi, membri dell’ambasceria, giungemmo in Atene dopo aver ricevuto da Filippo il giuramento che doveva sancire la pace, alcuni vi promisero che Tespi e Platea sarebbero state ricostruite, che Filippo, divenuto arbitro della situazione, non avrebbe distrutto i Focesi, e avrebbe invece dispersi i Tebani e restituito a voi Oropo e che in cambio di Anfipoli, sarebbe stata a voi resa l’Eubea e altre simili speranze e illusioni per le quali voi ingannati abbandonaste i Focesi senza alcun vantaggio e forse con poco onore; ma si vedrà che io in nessuna di queste cose vi ho ingannati e non ho taciuto; ma anzi ho proclamato, e so che ve ne ricordate, che di tali vantaggi io non sapevo nulla e nulla mi aspettavo e che, a mio giudizio, chi parlava così si perdeva in chiacchiere vane.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Greco di Demostene
- Visite: 5
Bisogna evitare una guerra generale contro Atene VERSIONE DI GRECO di e traduzione
Testo greco
Δευτερον δε, οραν οπως μη προαξομεθα, ω ανδρες Αθηναιοι, τους συνεληλυθοτας τουτους και φασκοντας Αμφικτυονας νυν ειναι εις αναγκην και προφασιν κοινου πολεμου προς υμας. Εγω γαρ ει γενοιθ' ημιν προς Φιλιππον παλιν πολεμος δι ' Αμφιπολιν η τι τοιουτον εγκλημα ιδιον, ου μη μετεχουσι Θετταλοι μηδ' Αργειοι μηδε Θηβαιοι, ουκ αν ημιν οιομαι τουτων ουδενα πολεμησαι, και παντων ηκιστα - και μοι μη τορυβηση μηδεις πριν ακουσαι - Θεβαιους, ουχ ως ηδεως εχουσιν ημιν, ουδ' ως ουκ αν χαριζοιντο Φιλιππω, αλλ' ισασιν ακριβως, ει και πανυ φησιν τις αυτους αναισθητους ειναι, οτι, ει γενησεται πολεμος προς υμας αυτοις, τα μεν κακα πανθ' εξουσιν αυτοι, τοις δ' αγαθοις εφεδρευων ετερος καθεδειται. Ουκουν προοιντ' αν αυτους εις τουτο, μη κοινης της αρχης και της αιτιας ουσης του πολεμου. Ουδε γ' ει παλιν προς τους Θηβαιους πολεμησαιμεν δι ' Ωρωπον η τι των ιδιων, ουδεν αν ημας παθειν ηγουμαι: και γαρ ημιν κακεινοις τους βοηθουντας αν οιμαι, ει τις εμβαλοι, βοηθειν, ου συνεπιστρατευσειν ουδετεροις. Και γαρ αι συμμαχιαι τουτον εχουσι τον τροπον, ων και φροντισειεν αν τις, και το πραγμα φυσει τοιουτον εστιν: ουκ ακρι της ισης εκαστος εστιν ευνους ουθ' ημιν ουτε Θηβαιοις σως τ' ειναι και κρατειν των αλλων, αλλα σως μεν ειναι παντες αν βουλοιντο ενεχ' αυτων, κρατησαντας δε τους ετερους δεσποτας υπαρχειν αυτων ουδε εις. Τι ουν ηγρυμαι φοβερον και τι φυλαξασθαι δειν ημας; μη κοινην προφασιν και κοινον εγκλημα ο μελλων πολεμος προς απαντας λαβη.
TRADUZIONE
In secondo luogo, o Ateniesi, bisogna cercare di non spingere costoro, che si sono radunati e che vanno dicendo di essere gli Anfizionie nella necessità di muovere una guerra comune contro di noi e di non offrirne il pretesto. Poiché io credo che, se noi intraprendessimo di nuovo contro Filippo una guerra per riprendere Anfipoli, o per qualche altra questione nostra particolare in cui non c’entrassero né i Tessali, né gli Argivi, né i Tebani, nessuno di questi ci muoverebbe guerra, meno di tutti, i Tebani (e nessuno si metta a strepitare prima di avermi ascoltato !), non già perché siano bene disposti verso di noi, o non abbiano voglia di ingraziarsi Filippo; ma perché essi capiscono bene, anche se di solito si dice che sono ottusi, ’ che in una guerra contro di noi, tutti i guai toccherebbero a loro, mentre un altro starebbe sempre all’erta per sfruttare i vantaggi d’una loro vittoria. Non si lascerebbero quindi attirare in una guerra, la cui origine e la cui causa non fossero a loro comuni. E neppure se combattessimo di nuovo contro i Tebani per il possesso di Oropo o per qualche altra questione particolare, io credo che avremmo a soffrire dagli altri: gli alleati nostri e i loro, infatti, accorrerebbero in aiuto se qualcuno invadesse il nostro territorio; ma non si affiancherebbero mai né agli uni, né agli altri, in una guerra di conquista. Poiché proprio questo è il carattere delle alleanze, almeno di quelle che meritano una considerazione; e tale appunto è per natura il loro scopo. Nessuno poi ha tanta simpatia sia verso di noi, che verso i Tebani, da desiderare che noi siamo salvi e, insieme, che dominiamo sugli altri; ma, mentre tutti, per il loro stesso interesse, vorrebbero la nostra salvezza, nessuno vorrebbe che, vinti gli altri popoli, noi divenissimo i loro padroni.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Greco di Demostene
- Visite: 6
Ragioni della chiaroveggenza politica di Demostene
VERSIONE DI GRECO di e traduzione
Ταυτα τοινυν απανθ', οσα φαινομαι βελτιον των αλλων προορων, ουδ' εις μιαν, ω ανδρες Αθηναιοι, ουτε δεινοτηπ' ουτ αλαζονειαν επανοισω, ουδε προσποιησομαι δι ουδεν αλλο γιγνωσκειν και προαισθανεσθαι πλην δι αν υμιν ειπω, δυο: εν μεν, ω ανδρες Αθηναιοι, δι' ευτυχιαν, ην συμπασης εγω της εν ανθρωποις ουσης δεινοτητος και σοφιας ορω κρατουσαν, ετερον δε οτι προικα τα πραγματα κρινω και λογιζομαι, και ουδεν λημμ' αν ουδεις εχοι προς οις εγω πεπολιτευμαι και λεγω δειξαι προσηρτημενον. Ορθον ουν, ο τι αν ποτ' απ' αυτων, υπαρχη των πραγματων, το συμφερον φαινεται μοι. Οταν δ'επι θατερα, ωσπερ εις τρυτανην, αργυριον προσενεγκης, οιχεται φερον και καθειλκυκε τον λογισμον εφ' αυτο, και ουκ αν ετ' ορθως ουδ' υγιως ο τουτο ποιησας περι ουδενος λογισαιτο.
Il fatto di poter prevedere chiaramente tutto ciò meglio degli altri, non l’attribuirò, o Ateniesi, a una mia speciale abilità e non me ne farò un vanto; ma riconoscerò che io ho la cognizione esatta e il presentimento delle cose, solo per queste due ragioni che vi indicherò: prima di tutto per la mia buona fortuna, e vedo che essa domina su tutto l’abilità e la saggezza degli uomini; in secondo luogo, perché io considero gli avvenimenti e li giudico senza riguardo agli interessi personali; e nessuno certo potrà provare che io abbia fatto anche il più piccolo guadagno in relazione con la mia attività di uomo politico e di oratore. Il pubblico bene quindi mi si presenta esattamente, proprio come risulta dagli avvenimenti. Quando invece su uno dei due piatti di una bilancia, si ponga del denaro, questo fa inclinare la bilancia dalla sua parte e trascina con sé il giudizio, e chi ha ricevuto del danaro non può più ragionare rettamente e sanamente su alcuna cosa
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Greco di Demostene
- Visite: 6
Filippica Seconda - Demostene Φιλιππικός B'
Prima filippica - terza filippica - quarta filippica
Ὅταν, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, λόγοι γίγνωνται περὶ ὧν Φίλιππος πράττει καὶ βιάζεται παρὰ τὴν εἰρήνην, ἀεὶ τοὺς ὑπὲρ ἡμῶν λόγους καὶ δικαίους καὶ φιλανθρώπους ὁρῶ φαινομένους, καὶ λέγειν μὲν ἅπαντας ἀεὶ τὰ δέοντα δοκοῦντας τοὺς κατηγοροῦντας Φιλίππου, γιγνόμενον δ' οὐδὲν ὡς ἔπος εἰπεῖν τῶν δεόντων, οὐδ' ὧν εἵνεκα ταῦτ' ἀκούειν ἄξιον· ἀλλ' εἰς τοῦτ' ἤδη προηγμένα τυγχάνει πάντα τὰ πράγματα τῇ πόλει, ὥσθ' ὅσῳ τις ἂν μᾶλλον καὶ φανερώτερον ἐξελέγχῃ Φίλιππον καὶ τὴν πρὸς ὑμᾶς εἰρήνην παραβαίνοντα καὶ πᾶσι τοῖς Ἕλλησιν ἐπιβουλεύοντα, τοσούτῳ τὸ τί χρὴ ποιεῖν συμβουλεῦσαι χαλεπώτερον. αἴτιον δὲ τούτων, ὅτι πάντες, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, τοὺς πλεονεκτεῖν ζητοῦντας ἔργῳ κωλύειν καὶ πράξεσιν, οὐχὶ λόγοις δέον, πρῶτον μὲν ἡμεῖς οἱ παριόντες τούτων μὲν ἀφέσταμεν καὶ γράφειν καὶ συμβουλεύειν, τὴν πρὸς ὑμᾶς ἀπέχθειαν ὀκνοῦντες, οἷα ποιεῖ δ', ὡς δεινά, καὶ τοιαῦτα διεξερχόμεθα· ἔπειθ' ὑμεῖς οἱ καθήμενοι, ὡς μὲν ἂν εἴποιτε δικαίους λόγους καὶ λέγοντος ἄλλου συνείητε, ἄμεινον Φιλίππου παρεσκεύασθε, ὡς δὲ κωλύσαιτ' ἂν ἐκεῖνον πράττειν ταῦτ' ἐφ' ὧν ἐστι νῦν, παντελῶς ἀργῶς ἔχετε. συμβαίνει δὴ πρᾶγμ' ἀναγκαῖον, οἶμαι, καὶ ἴσως εἰκός· ἐν οἷς ἑκάτεροι διατρίβετε καὶ περὶ ἃ σπουδάζετε, ταῦτ' ἄμεινον ἑκατέροις ἔχει, ἐκείνῳ μὲν αἱ πράξεις, ὑμῖν δ' οἱ λόγοι. εἰ μὲν οὖν καὶ νῦν λέγειν δικαιότερ' ὑμῖν ἐξαρκεῖ, ῥᾴδιον, καὶ πόνος οὐδεὶς πρόσεστι τῷ πράγματι· εἰ δ' ὅπως τὰ παρόντ' ἐπανορθωθήσεται δεῖ σκοπεῖν καὶ μὴ προελθόντ' ἔτι πορρωτέρω λήσει πάνθ' ἡμᾶς, μηδ' ἐπιστήσεται μέγεθος δυνάμεως πρὸς ἣν οὐδ' ἀντᾶραι δυνησόμεθα, οὐχ ὁ αὐτὸς τρόπος ὅσπερ πρότερον τοῦ βουλεύεσθαι, ἀλλὰ καὶ τοῖς λέγουσιν ἅπασι καὶ τοῖς ἀκούουσιν ὑμῖν τὰ βέλτιστα καὶ τὰ σώσοντα τῶν ῥᾴστων καὶ τῶν ἡδίστων προαιρετέον. Πρῶτον μέν, εἴ τις, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, θαρρεῖ, ὁρῶν ἡλίκος ἤδη καὶ ὅσων κύριός ἐστι Φίλιππος, καὶ μηδέν' οἴεται κίνδυνον φέρειν τοῦτο τῇ πόλει μηδ' ἐφ' ὑμᾶς πάντα παρασκευάζεσθαι, θαυμάζω, καὶ δεηθῆναι πάντων ὁμοίως ὑμῶν βούλομαι τοὺς λογισμοὺς ἀκοῦσαί μου διὰ βραχέων, δι' οὓς τἀναντί' ἐμοὶ παρέστηκε προσδοκᾶν καὶ δι' ὧν ἐχθρὸν ἡγοῦμαι Φίλιππον· ἵν', ἐὰν μὲν ἐγὼ δοκῶ βέλτιον προορᾶν, ἐμοὶ πεισθῆτε, ἂν δ' οἱ θαρροῦντες καὶ πεπιστευκότες αὐτῷ, τούτοις προσθῆσθε. ἐγὼ τοίνυν, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, λογίζομαι· τίνων ὁ Φίλιππος κύριος πρῶτον μετὰ τὴν εἰρήνην κατέστη; Πυλῶν καὶ τῶν ἐν Φωκεῦσι πραγμάτων. τί οὖν; πῶς τούτοις ἐχρήσατο; ἃ Θηβαίοις συμφέρει καὶ οὐχ ἃ τῇ πόλει, πράττειν προείλετο. τί δήποτε; ὅτι πρὸς πλεονεξίαν, οἶμαι, καὶ τὸ πάνθ' ὑφ' αὑτῷ ποιήσασθαι τοὺς λογισμοὺς ἐξετάζων, καὶ οὐχὶ πρὸς εἰρήνην οὐδ' ἡσυχίαν οὐδὲ δίκαιον οὐδέν, εἶδε τοῦτ' ὀρθῶς, ὅτι τῇ μὲν ἡμετέρᾳ πόλει καὶ τοῖς ἤθεσι τοῖς ἡμετέροις οὐδὲν ἂν ἐνδείξαιτο τοσοῦτον οὐδὲ ποιήσειεν, ὑφ' οὗ πεισθέντες ὑμεῖς τῆς ἰδίας ἕνεκ' ὠφελείας τῶν ἄλλων τινὰς Ἑλλήνων ἐκείνῳ προοῖσθε, ἀλλὰ καὶ τοῦ δικαίου λόγον ποιούμενοι, καὶ τὴν προσοῦσαν ἀδοξίαν τῷ πράγματι φεύγοντες, καὶ πάνθ' ἃ προσήκει προορώμενοι, ὁμοίως ἐναντιώσεσθε, ἄν τι τοιοῦτ' ἐπιχειρῇ πράττειν, ὥσπερ ἂν εἰ πολεμοῦντες τύχοιτε. τοὺς δὲ Θηβαίους ἡγεῖτο, ὅπερ συνέβη, ἀντὶ τῶν ἑαυτοῖς γιγνομένων τὰ λοιπὰ ἐάσειν ὅπως βούλεται πράττειν ἑαυτόν, καὶ οὐχ ὅπως ἀντιπράξειν καὶ διακωλύσειν, ἀλλὰ καὶ συστρατεύσειν, ἂν αὐτοὺς κελεύῃ. καὶ νῦν τοὺς Μεσσηνίους καὶ τοὺς Ἀργείους ταὔθ' ὑπειληφὼς εὖ ποιεῖ. ὃ καὶ μέγιστόν ἐστι καθ' ὑμῶν ἐγκώμιον, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι· κέκρισθε γὰρ ἐκ τούτων τῶν ἔργων μόνοι τῶν πάντων μηδενὸς ἂν κέρδους τὰ κοινὰ δίκαια τῶν Ἑλλήνων προέσθαι, μηδ' ἀνταλλάξασθαι μηδεμιᾶς χάριτος μηδ' ὠφελείας τὴν εἰς τοὺς Ἕλληνας εὔνοιαν. καὶ ταῦτ' εἰκότως καὶ περὶ ὑμῶν οὕτως ὑπείληφε καὶ κατ' Ἀργείων καὶ Θηβαίων ὡς ἑτέρως, οὐ μόνον εἰς τὰ παρόνθ' ὁρῶν, ἀλλὰ καὶ τὰ πρὸ τούτων λογιζόμενος. εὑρίσκει γάρ, οἶμαι, καὶ ἀκούει τοὺς μὲν ὑμετέρους προγόνους, ἐξὸν αὐτοῖς τῶν λοιπῶν ἄρχειν Ἑλλήνων ὥστ' αὐτοὺς ὑπακούειν βασιλεῖ, οὐ μόνον οὐκ ἀνασχομένους τὸν λόγον τοῦτον, ἡνίκ' ἦλθεν Ἀλέξανδρος ὁ τούτων πρόγονος περὶ τούτων κῆρυξ, ἀλλὰ καὶ τὴν χώραν ἐκλιπεῖν προελομένους καὶ παθεῖν ὁτιοῦν ὑπομείναντας, καὶ μετὰ ταῦτα πράξαντας ταῦθ' ἃ πάντες ἀεὶ γλίχονται λέγειν, ἀξίως δ' οὐδεὶς εἰπεῖν δεδύνηται, διόπερ κἀγὼ παραλείψω, δικαίως (ἔστι γὰρ μείζω τἀκείνων ἔργα ἢ ὡς τῷ λόγῳ τις ἂν εἴποι), τοὺς δὲ Θηβαίων καὶ Ἀργείων προγόνους τοὺς μὲν συστρατεύσαντας τῷ βαρβάρῳ, τοὺς δ' οὐκ ἐναντιωθέντας. οἶδεν οὖν ἀμφοτέρους ἰδίᾳ τὸ λυσιτελοῦν ἀγαπήσοντας, οὐχ ὅ τι συνοίσει κοινῇ τοῖς Ἕλλησι σκεψομένους. ἡγεῖτ' οὖν, εἰ μὲν ὑμᾶς ἕλοιτο, φίλους ἐπὶ τοῖς δικαίοις αἱρήσεσθαι, εἰ δ' ἐκείνοις προσθεῖτο, συνεργοὺς ἕξειν τῆς αὑτοῦ πλεονεξίας. διὰ ταῦτ' ἐκείνους ἀνθ' ὑμῶν καὶ τότε καὶ νῦν αἱρεῖται. οὐ γὰρ δὴ τριήρεις γ' ὁρᾷ πλείους αὐτοῖς ἢ ὑμῖν οὔσας· οὐδ' ἐν τῇ μεσογείᾳ τιν' ἀρχὴν εὕρηκε, τῆς δ' ἐπὶ τῇ θαλάττῃ καὶ τῶν ἐμπορίων ἀφέστηκεν· οὐδ' ἀμνημονεῖ τοὺς λόγους οὐδὲ τὰς ὑποσχέσεις, ἐφ' αἷς τῆς εἰρήνης ἔτυχεν. Ἀλλὰ νὴ Δί', εἴποι τις ἂν ὡς πάντα ταῦτ' εἰδώς, οὐ πλεονεξίας ἕνεκ' οὐδ' ὧν ἐγὼ κατηγορῶ τότε ταῦτ' ἔπραξεν, ἀλλὰ τῷ δικαιότερα τοὺς Θηβαίους ἢ ὑμᾶς ἀξιοῦν. ἀλλὰ τοῦτον καὶ μόνον πάντων τῶν λόγων οὐκ ἔνεστιν αὐτῷ νῦν εἰπεῖν· ὁ γὰρ Μεσσήνην Λακεδαιμονίους ἀφιέναι κελεύων, πῶς ἂν Ὀρχομενὸν καὶ Κορώνειαν τότε Θηβαίοις παραδοὺς τῷ δίκαια νομίζειν ταῦτ' εἶναι πεποιηκέναι σκήψαιτο; Ἀλλ' ἐβιάσθη νὴ Δία (ταῦτα γάρ ἐσθ' ὑπόλοιπον) καὶ παρὰ γνώμην, τῶν Θετταλῶν ἱππέων καὶ τῶν Θηβαίων ὁπλιτῶν ἐν μέσῳ ληφθείς, συνεχώρησε ταῦτα. καλῶς. οὐκοῦν φασὶ μὲν μέλλειν πρὸς τοὺς Θηβαίους αὐτὸν ὑπόπτως ἔχειν, καὶ λογοποιοῦσιν περιιόντες τινὲς ὡς Ἐλάτειαν τειχιεῖ. ὁ δὲ ταῦτα μὲν μέλλει καὶ μελλήσει γ', ὡς ἐγὼ κρίνω, τοῖς Μεσσηνίοις δὲ καὶ τοῖς Ἀργείοις ἐπὶ τοὺς Λακεδαιμονίους συλλαμβάνειν οὐ μέλλει, ἀλλὰ καὶ ξένους εἰσπέμπει καὶ χρήματ' ἀποστέλλει καὶ δύναμιν μεγάλην ἔχων αὐτός ἐστι προσδόκιμος. τοὺς μὲν ὄντας ἐχθροὺς Θηβαίων Λακεδαιμονίους ἀναιρεῖ, οὓς δ' ἀπώλεσεν αὐτὸς πρότερον Φωκέας νῦν σῴζει; καὶ τίς ἂν ταῦτα πιστεύσειεν; ἐγὼ μὲν γὰρ οὐκ ἂν ἡγοῦμαι Φίλιππον, οὔτ' εἰ τὰ πρῶτα βιασθεὶς ἄκων ἔπραξεν, οὔτ' ἂν εἰ νῦν ἀπεγίγνωσκε Θηβαίους, τοῖς ἐκείνων ἐχθροῖς συνεχῶς ἐναντιοῦσθαι, ἀλλ' ἀφ' ὧν νῦν ποιεῖ, κἀκεῖν' ἐκ προαιρέσεως δῆλός ἐστι ποιήσας, ἐκ πάντων δ', ἄν τις ὀρθῶς θεωρῇ, πάνθ' ἃ πραγματεύεται κατὰ τῆς πόλεως συντάττων. καὶ τοῦτ' ἐξ ἀνάγκης τρόπον τιν' αὐτῷ νῦν γε δὴ συμβαίνει. λογίζεσθε γάρ. ἄρχειν βούλεται, τούτου δ' ἀνταγωνιστὰς μόνους ὑπείληφεν ὑμᾶς. ἀδικεῖ πολὺν ἤδη χρόνον, καὶ τοῦτ' αὐτὸς ἄριστα σύνοιδεν αὑτῷ· οἷς γὰρ οὖσιν ὑμετέροις ἔχει, τούτοις πάντα τἄλλ' ἀσφαλῶς κέκτηται· εἰ γὰρ Ἀμφίπολιν καὶ Ποτείδαιαν προεῖτο, οὐδ' ἂν οἴκοι μένειν βεβαίως ἡγεῖται. ἀμφότερ' οὖν οἶδε, καὶ αὑτὸν ὑμῖν ἐπιβουλεύοντα καὶ ὑμᾶς αἰσθανομένους· εὖ φρονεῖν δ' ὑμᾶς ὑπολαμβάνων, δικαίως αὑτὸν μισεῖν νομίζει, καὶ παρώξυνται, πείσεσθαί τι προσδοκῶν, ἂν καιρὸν λάβητε, ἂν μὴ φθάσῃ ποιήσας πρότερος. διὰ ταῦτ' ἐγρήγορεν, ἐφέστηκεν, ἐπὶ τῇ πόλει θεραπεύει τινάς, Θηβαίους καὶ Πελοποννησίων τοὺς ταὐτὰ βουλομένους τούτοις, οὓς διὰ μὲν πλεονεξίαν τὰ παρόντ' ἀγαπήσειν οἴεται, διὰ δὲ σκαιότητα τρόπων τῶν μετὰ ταῦτ' οὐδὲν προόψεσθαι. καίτοι σωφρονοῦσί γε καὶ μετρίως ἐναργῆ παραδείγματ' ἔστιν ἰδεῖν, ἃ καὶ πρὸς Μεσσηνίους καὶ πρὸς Ἀργείους ἔμοιγ' εἰπεῖν συνέβη, βέλτιον δ' ἴσως καὶ πρὸς ὑμᾶς ἐστιν εἰρῆσθαι. 'Πῶς γὰρ οἴεσθ', ' ἔφην, 'ὦ ἄνδρες Μεσσήνιοι, δυσχερῶς ἀκούειν Ὀλυνθίους, εἴ τίς τι λέγοι κατὰ Φιλίππου κατ' ἐκείνους τοὺς χρόνους, ὅτ' Ἀνθεμοῦντα μὲν αὐτοῖς ἀφίει, ἧς πάντες οἱ πρότερον Μακεδονίας βασιλεῖς ἀντεποιοῦντο, Ποτείδαιαν δ' ἐδίδου τοὺς Ἀθηναίων ἀποίκους ἐκβάλλων, καὶ τὴν μὲν ἔχθραν τὴν πρὸς ἡμᾶς αὐτὸς ἀνῄρητο, τὴν χώραν δ' ἐκείνοις ἐδεδώκει καρποῦσθαι; ἆρα προσδοκᾶν αὐτοὺς τοιαῦτα πείσεσθαι, ἢ λέγοντος ἄν τινος πιστεῦσαι οἴεσθε; ἀλλ' ὅμως, ' ἔφην ἐγώ, 'μικρὸν χρόνον τὴν ἀλλοτρίαν καρπωσάμενοι πολὺν τῆς αὑτῶν ὑπ' ἐκείνου στέρονται, αἰσχρῶς ἐκπεσόντες, οὐ κρατηθέντες μόνον, ἀλλὰ καὶ προδοθέντες ὑπ' ἀλλήλων καὶ πραθέντες· οὐ γὰρ ἀσφαλεῖς ταῖς πολιτείαις αἱ πρὸς τοὺς τυράννους αὗται λίαν ὁμιλίαι. τί δ' οἱ Θετταλοί; ἆρ' οἴεσθ', ' ἔφην, 'ὅτ' αὐτοῖς τοὺς τυράννους ἐξέβαλλε καὶ πάλιν Νίκαιαν καὶ Μαγνησίαν ἐδίδου, προσδοκᾶν τὴν καθεστῶσαν νῦν δεκαδαρχίαν ἔσεσθαι παρ' αὐτοῖς; ἢ τὸν τὴν πυλαίαν ἀποδόντα, τοῦτον τὰς ἰδίας αὐτῶν προσόδους παραιρήσεσθαι; οὐκ ἔστι ταῦτα. ἀλλὰ μὴν γέγονεν ταῦτα καὶ πᾶσιν ἔστιν εἰδέναι· ὑμεῖς δ', ' ἔφην ἐγώ, 'διδόντα μὲν καὶ ὑπισχνούμενον θεωρεῖτε Φίλιππον, ἐξηπατηκότα δ' ἤδη καὶ παρακεκρουμένον ἀπεύχεσθε, εἰ σωφρονεῖτε δή, ἰδεῖν. ἔστι τοίνυν νὴ Δί', ' ἔφην ἐγώ, 'παντοδαπὰ εὑρημένα ταῖς πόλεσιν πρὸς φυλακὴν καὶ σωτηρίαν, οἷον χαρακώματα καὶ τείχη καὶ τάφροι καὶ τἄλλ' ὅσα τοιαῦτα. καὶ ταῦτα μέν ἐστιν ἅπαντα χειροποίητα καὶ δαπάνης προσδεῖται· ἓν δέ τι κοινὸν ἡ φύσις τῶν εὖ φρονούντων ἐν αὑτῇ κέκτηται φυλακτήριον, ὃ πᾶσι μέν ἐστ' ἀγαθὸν καὶ σωτήριον, μάλιστα δὲ τοῖς πλήθεσι πρὸς τοὺς τυράννους. τί οὖν ἐστι τοῦτο; ἀπιστία. ταύτην φυλάττετε, ταύτης ἀντέχεσθε· ἂν ταύτην σῴζητε, οὐδὲν μὴ δεινὸν πάθητε. τί ζητεῖτ'; ' ἔφην. 'ἐλευθερίαν; εἶτ' οὐχ ὁρᾶτε Φίλιππον ἀλλοτριωτάτας ταύτῃ καὶ τὰς προσηγορίας ἔχοντα; βασιλεὺς γὰρ καὶ τύραννος ἅπας ἐχθρὸς ἐλευθερίᾳ καὶ νόμοις ἐναντίος. οὐ φυλάξεσθ' ὅπως, ' ἔφην, 'μὴ πολέμου ζητοῦντες ἀπαλλαγῆναι δεσπότην εὕρητε; ' Ταῦτ' ἀκούσαντες ἐκεῖνοι, καὶ θορυβοῦντες ὡς ὀρθῶς λέγεται, καὶ πολλοὺς ἑτέρους λόγους παρὰ τῶν πρέσβεων καὶ παρόντος ἐμοῦ καὶ πάλιν ὕστερον, ὡς ἔοικεν, οὐδὲν μᾶλλον ἀποσχήσονται τῆς Φιλίππου φιλίας οὐδ' ὧν ἐπαγγέλλεται. καὶ οὐ τοῦτ' ἔστ' ἄτοπον, εἰ Μεσσήνιοι καὶ Πελοποννησίων τινὲς παρ' ἃ τῷ λογισμῷ βέλτισθ' ὁρῶσί τι πράξουσιν, ἀλλ' ὑμεῖς οἱ καὶ συνιέντες αὐτοὶ καὶ τῶν λεγόντων ἀκούοντες ἡμῶν, ὡς ἐπιβουλεύεσθε, ὡς περιστοιχίζεσθε, ἐκ τοῦ μηδὲν ἤδη ποιῆσαι λήσεθ', ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, πάνθ' ὑπομείναντες· οὕτως ἡ παραυτίχ' ἡδονὴ καὶ ῥᾳστώνη μεῖζον ἰσχύει τοῦ ποθ' ὕστερον συνοίσειν μέλλοντος. Περὶ μὲν δὴ τῶν ἡμῖν πρακτέων καθ' ὑμᾶς αὐτοὺς ὕστερον βουλεύσεσθε, ἂν σωφρονῆτε· ἃ δὲ νῦν ἀποκρινάμενοι τὰ δέοντ' ἂν εἴητ' ἐψηφισμένοι, ταῦτ' ἤδη λέξω. ‹ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. › Ἦν μὲν οὖν δίκαιον, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, τοὺς ἐνεγκόντας τὰς ὑποσχέσεις, ἐφ' αἷς ἐπείσθητε ποιήσασθαι τὴν εἰρήνην, καλεῖν· οὔτε γὰρ αὐτὸς ἄν ποθ' ὑπέμεινα πρεσβεύειν, οὔτ' ἂν ὑμεῖς οἶδ' ὅτι ἐπαύσασθε πολεμοῦντες, εἰ τοιαῦτα πράξειν τυχόντ' εἰρήνης Φίλιππον ᾤεσθε· ἀλλ' ἦν πολὺ τούτων ἀφεστηκότα τὰ τότε λεγόμενα. καὶ πάλιν γ' ἑτέρους καλεῖν. τίνας; τοὺς ὅτ' ἐγὼ γεγονυίας ἤδη τῆς εἰρήνης ἀπὸ τῆς ὑστέρας ἥκων πρεσβείας τῆς ἐπὶ τοὺς ὅρκους, αἰσθόμενος φενακιζομένην τὴν πόλιν, προὔλεγον καὶ διεμαρτυρόμην καὶ οὐκ εἴων προέσθαι Πύλας οὐδὲ Φωκέας, λέγοντας ὡς ἐγὼ μὲν ὕδωρ πίνων εἰκότως δύστροπος καὶ δύσκολός εἰμί τις ἄνθρωπος, Φίλιππος δ', ἅπερ εὔξαισθ' ἂν ὑμεῖς, ἂν παρέλθῃ, πράξει, καὶ Θεσπιὰς μὲν καὶ Πλαταιὰς τειχιεῖ, Θηβαίους δὲ παύσει τῆς ὕβρεως, Χερρόνησον δὲ τοῖς αὑτοῦ τέλεσιν διορύξει, Εὔβοιαν δὲ καὶ τὸν Ὠρωπὸν ἀντ' Ἀμφιπόλεως ὑμῖν ἀποδώσει· ταῦτα γὰρ ἅπαντ' ἐπὶ τοῦ βήματος ἐνταῦθα μνημονεύετ' οἶδ' ὅτι ῥηθέντα, καίπερ ὄντες οὐ δεινοὶ τοὺς ἀδικοῦντας μεμνῆσθαι. καὶ τὸ πάντων αἴσχιστον, καὶ τοῖς ἐκγόνοις πρὸς τὰς ἐλπίδας τὴν αὐτὴν εἰρήνην εἶναι ταύτην ἐψηφίσασθε· οὕτω τελέως ὑπήχθητε. τί δὴ ταῦτα νῦν λέγω καὶ καλεῖν φημὶ δεῖν τούτους; ἐγὼ νὴ τοὺς θεοὺς τἀληθῆ μετὰ παρρησίας ἐρῶ πρὸς ὑμᾶς καὶ οὐκ ἀποκρύψομαι· οὐχ ἵν' εἰς λοιδορίαν ἐμπεσὼν ἐμαυτῷ μὲν ἐξ ἴσου λόγον παρ' ὑμῖν ποιήσω, τοῖς δ' ἐμοὶ προσκρούσασιν ἐξ ἀρχῆς καὶ νῦν παράσχω πρόφασιν τοῦ πάλιν τι λαβεῖν παρὰ Φιλίππου, οὐδ' ἵν' ὡς ἄλλως ἀδολεσχῶ· ἀλλ' οἴομαί ποθ' ὑμᾶς λυπήσειν ἃ Φίλιππος πράττει μᾶλλον ἢ τὰ νυνί· τὸ γὰρ πρᾶγμ' ὁρῶ προβαῖνον, καὶ οὐχὶ βουλοίμην ἂν εἰκάζειν ὀρθῶς, φοβοῦμαι δὲ μὴ λίαν ἐγγὺς ᾖ τοῦτ' ἤδη. ὅταν οὖν μηκέθ' ὑμῖν ἀμελεῖν ἐξουσία γίγνηται τῶν συμβαινόντων, μηδ' ἀκούηθ' ὅτι ταῦτ' ἐφ' ὑμᾶς ἐστιν ἐμοῦ μηδὲ τοῦ δεῖνος, ἀλλ' αὐτοὶ πάντες ὁρᾶτε καὶ εὖ εἰδῆτε, ὀργίλους καὶ τραχεῖς ὑμᾶς ἔσεσθαι νομίζω. φοβοῦμαι δὴ μή, τῶν πρέσβεων σεσιωπηκότων ἐφ' οἷς αὑτοῖς συνίσασι δεδωροδοκηκότες, τοῖς ἐπανορθοῦν τι πειρωμένοις τῶν διὰ τούτους ἀπολωλότων τῇ παρ' ὑμῶν ὀργῇ περιπεσεῖν συμβῇ· ὁρῶ γὰρ ὡς τὰ πόλλ' ἐνίους οὐκ εἰς τοὺς αἰτίους, ἀλλ' εἰς τοὺς ὑπὸ χεῖρα μάλιστα τὴν ὀργὴν ἀφιέντας. ἕως οὖν ἔτι μέλλει καὶ συνίσταται τὰ πράγματα καὶ κατακούομεν ἀλλήλων, ἕκαστον ὑμῶν καίπερ ἀκριβῶς εἰδόθ' ὅμως ἐπαναμνῆσαι βούλομαι, τίς ὁ Φωκέας πείσας καὶ Πύλας προέσθαι, ὧν καταστὰς ἐκεῖνος κύριος τῆς ἐπὶ τὴν Ἀττικὴν ὁδοῦ καὶ τῆς εἰς Πελοπόννησον κύριος γέγονεν, καὶ πεποίηχ' ὑμῖν μὴ περὶ τῶν δικαίων μηδ' ὑπὲρ τῶν ἔξω πραγμάτων εἶναι τὴν βουλήν, ἀλλ' ὑπὲρ τῶν ἐν τῇ χώρᾳ καὶ τοῦ πρὸς τὴν Ἀττικὴν πολέμου, ὃς λυπήσει μὲν ἕκαστον, ἐπειδὰν παρῇ, γέγονεν δ' ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ. εἰ γὰρ μὴ παρεκρούσθητε τόθ' ὑμεῖς, οὐδὲν ἂν ἦν τῇ πόλει πρᾶγμα· οὔτε γὰρ ναυσὶ δήπου κρατήσας εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθεν ἄν ποτε στόλῳ Φίλιππος, οὔτε πεζῇ βαδίζων ὑπὲρ τὰς Πύλας καὶ Φωκέας, ἀλλ' ἢ τὰ δίκαι' ἂν ἐποίει καὶ τὴν εἰρήνην ἄγων ἡσυχίαν εἶχεν, ἢ παραχρῆμ' ἂν ἦν ἐν ὁμοίῳ πολέμῳ δι' ὃν τότε τῆς εἰρήνης ἐπεθύμησεν. ταῦτ' οὖν, ὡς μὲν ὑπομνῆσαι, νῦν ἱκανῶς εἴρηται, ὡς δ' ἂν ἐξετασθείη μάλιστ' ἀκριβῶς, μὴ γένοιτ', ὦ πάντες θεοί· οὐδένα γὰρ βουλοίμην ἔγωγ' ἄν, οὐδ' εἰ δίκαιός ἐστ' ἀπολωλέναι, μετὰ τοῦ πάντων κινδύνου καὶ τῆς ζημίας δίκην ὑποσχεῖν.