- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 5
Neque ego nunc de vulgari aut de mediocri, quae tamen ipsa et delectat et prodest, sed de vera et perfecta loquor, qualis eorum qui pauci nominantur fuit. Nam et secundas res splendidiores facit amicitia et adversas partiens communicansque leviores Cumque plurimas et maximas commoditates amicitia contineat, tum illa nimirum praestat omnibus, quod bonam spem praelucet in posterum nec debilitari animos aut cadere patitur. Verum enim amicum qui intuetur, tamquam exemplar aliquod intuetur sui. Quocirca et absentes adsunt et egentes abundant et imbecilli valent et, quod difficilius dictu est, mortui vivunt; tantus eos honos, memoria, desiderium prosequitur amicorum. Ex quo illorum beata mors videtur, horum vita laudabilis. Quod si exemeris ex rerum natura benevolentiae coniunctionem, nec domus ulla nec urbs stare poterit, ne agri quidem cultus permanebit. Id si minus intellegitur, quanta vis amicitiae concordiaeque sit, ex dissensionibus atque ex discordiis percipi potest. Quae enim domus tam stabilis, quae tam firma civitas est, quae non odiis et discidiis funditus possit everti? Ex quo quantum boni sit in amicitia iudicari potest.
E non mi sto riferendo all'amicizia volgare e mediocre, capace tuttavia di procurare diletto e utilità, ma all'amicizia vera e perfetta, come fu quella che legò quei pochi che ancor oggi sono ricordati. L'amicizia, infatti, conferisce più vivo splendore al successo e allevia il peso delle avversità, condividendole e partecipandovi. L'amicizia, dunque, comporta moltissimi e grandissimi vantaggi, ma ne presenta uno nettamente superiore agli altri: alimenta buone speranze che rischiarano il futuro e non permette all'animo di deprimersi e di abbattersi. Chi guarda un vero amico, in realtà, è come se si guardasse in uno specchio. E così gli assenti diventano presenti, i poveri ricchi, i deboli forti e, quel che è più difficile a dirsi, i morti vivi; tanto intensamente ne prolunga l'esistenza il rispetto, la memoria e il rimpianto degli amici. Ecco perché degli uni sembra felice la morte, degli altri lodevole la vita. Se poi privi la natura dei legami affettivi, nessuna casa, nessuna città potrà restare in piedi, neppure l'agricoltura sopravviverà. Se il concetto non è chiaro, basta osservare dissensi e discordie per capire quanto sia grande la forza dell'amicizia e della concordia. Quale casa è così stabile, quale città è così resistente da impedire a odi e divisioni interne di sconvolgerla da cima a fondo? Dal che si può giudicare quanto ci sia di buono nell'amicizia.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 4
Lysandrum Lacedaemonium, dicere aiunt solitum Lacedaemonem esse honestissimum domicilium senectutis: nusquam enim tantum tribuitur aetati, nusquam est senectus honoratior. Quin etiam memoriae proditum est, cum Athenis ludis quidam in theatrum grandis natu venisset, magno consessu locum nusquam ei datum a suis civibus; cum autem ad Lacedaemonios accessisset, qui legati cum essent, certo in loco consederant, consurrexisse omnes illi dicuntur et senem sessum recepisse. Quibus cum a cuncto consessu plausus esset multiplex datus, dixisse ex eis quendam Atheniensis scire, quae recta essent, sed facere nolle.
Dicono che lo spartano Lisandro, ripetesse che Sparta era la più nobile dimora degli anziani: in nessun altro paese, infatti, si dà tanta importanza all'età, in nessun altro paese la vecchiaia riceve più onori. Anzi, a proposito, si tramanda un episodio. Ad Atene, in occasione dei giochi, un uomo di una certa età era entrato nel teatro gremito di folla, ma i suoi concittadini non gli lasciarono il posto in nessun settore. Quando si avvicinò agli Spartani, che, in qualità di ambasciatori, sedevano in posti riservati, si alzarono tutti, così si racconta, e lo fecero sedere tra di loro. Tutto il pubblico decretò loro un lungo applauso. Allora uno Spartano disse che gli Ateniesi sapevano quel che era bene, ma non lo volevano fare.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 4
Sentio neminem esse in oratorum numero habendum, qui non sit omnibus eis artibus, quae sunt libero dignae, perpolitus; quibus ipsis si in dicendo non utimur, tamen apparet atque exstat, utrum simus earum rudes an didicerimus: ut qui pila ludunt, non utuntur in ipsa lusione artificio proprio palaestrae, sed indicat ipse motus, didicerintne palaestram an nesciant, et qui aliquid fingunt, etsi tum pictura nihil utuntur, tamen utrum sciant pingere an nesciant, non obscurum est; sic in orationibus hisce ipsis iudiciorum, contionum, senatus, etiam si proprie ceterare non adhibeantur artes, tamen facile declaratur, utrum is, qui dicat, tantum modo in hoc declamatorio sit opere iactatus an ad dicendum omnibus ingenuis artibus instructus accesserit
così io penso che non sia da inserire nel numero degli oratori nessuno, che non sia perfettamente preparato in tutte le sue arti, che sono degne di un uomo libero; se non facciamo uso di queste stesse nel parlare, tuttavia è chiaro ed appare evidente che o siamo inesperti di queste o impariamo: come quelli che giocano con la palla non usano nello stesso gioco la tecnica tipica della palestra, ma lo stesso movimento rivela che o imparano in palestra o lo ignorano, e quelli che fingono qualcosa, anche se allora non si servono di nessuna pittura, è chiaro tuttavia che o sanno dipingere o non lo sanno; così proprio in queste orazioni che si tengono in occasione dei processi, assemblee pubbliche, riunioni del senato, anche se non si applicano specificamente le arti degli altri tuttavia facilmente si evince che o colui che parla sia scosso in questo modo dalle opere declamatorie o si avvicina nel parlare, fornito di tutte le arti ingenue.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 4
Diversae voluntates civium fuerunt, distractaeque sententiae. Non enim consiliis solum et studiis, sed armis etiam et castris dissidebamus. Erat enim obscuritas quaedam; erat certamen inter clarissimos duces: multi dubitabant quid optimum esset, multi quid sibi expediret, multi quid deceret, non nulli etiam quid liceret.Perfuncta res publica est hoc misero fatalique bello:vicit is, qui non fortuna inflammaret odium suum, sed bonitate leniret; nequeomnis quibus iratus esset, eosdem exsilio aut morte dignos iudicaret.Arma ab aliis posita, ab aliis erepta sunt. Ingratus est iniustusque civis,qui, armorum periculo liberatus, animum tamen retinet armatum; ut etiam illemelior sit qui in acie cecidit, qui in causa animam profudit. Quae enimpertinacia quibusdam, eadem aliis constantia videri potest.Sed iam omnis fracta dissensio est armis, exstincta aequitate victoris: restat ut omnes unum velint, qui modo habent aliquid non solum sapientiae, sed etiam sanitatis. Nisi te, C. Caesar, salvo, et in ista sententia qua cum antea tum hodie vel maxime usus es manente, salvi esse non possumus. Qua re omnes te, qui haec salva esse volumus, et hortamur et obsecramus, ut vitae tuae et saluticonsulas; omnesques tibi, ut pro aliis etiam loquar quod de me ipse sentio,quoniam subesse aliquid putas quod cavendum sit, non modo excubias etcustodias, sed etiam laterum nostrorum oppositus et corporum pollicemur.
Leggi tutto: Fine della guerra civile e appello alla concordia dei cittadini (Versione Cicerone)
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 4
Omnes gentes deos colunt; idque evenit non aliquo casu, sed quod dii cotidie vim suam ostendunt. Nihil enim est tam manifestum, tam persicuum, si aliquando in caelum suspeximus caelestiaque sidera spectavimus, quam esse aliquod numen praestantissimae mentis, qui omnia regit. Si quis de hac re dubitat, haud sane intellego cur non dubitet de ipso sole eiusque lumine. Omnes gentes enim deos esse putant et stabilis haec opinio permanet atque diuturnitate temporis confirmatur atque una cum saeculis aetatibusque inveterascit. Videmus autem ceteras opiniones fictas atque vanas diuturnitate exstabuisse. Quis enim Hippocentaurum aut Chimaeram fuisse putat? Quis tam stultus est qui vera credat illa portenta, quae a poetis narrantur? Tempus opiniones falsas delet atque iudicia vera confirmat
Tutti le genti onorano gli dei; e questa cosa succede non a caso, ma perché gli dei ogni dì mostrano la loro forza. Niente è così palese, così evidente, se talvolta abbiamo guardato al cielo e abbiamo contemplato gli astri, che c'è qualche nume di elevatissima mente, che regge ogni cosa. Se qualcuno dubita di questa cosa, non ha certametne compreso perché non dubiti dello stesso sole e della sua luce. Tutti i popoli credono infatti che gli de esistanoi e questa opinione resta stabile ed è confermata dalla lunghezza del tempo e da sola invecchia con i secoli e le età. Vediamo tuttavia che sono esistite a lungo altre opinioni fitte e vane. Chi infatti crede che ci sia stato l'Ippocentauro e la Chimera? Chi è così stolto da credere veri quei portenti, che dai poeti sono narrati? Il tempo cancella le false opinioni e conferma le vere tesi.