- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: NUOVO COMPRENDERE E TRADURRE - versioni latino
- Visite: 2
In Italia natura loci pulchra et varia est; nam densae silvae aquae limpidae et herbae virides sunt. In planitia et in collibus agricultura floret quia terra frugifera est et aquarum copia magna (est). Italiae incolarum industria plerumque causa divitiarum et vitae prosperae est. Olim advenae violentia et minis Italiam occupabant nunc autem ab advenis Italia valde amatur et visitatur quia terra nostra deliciarum et antiquarum memoriarum plena est.
In Italia, la natura del paesaggio è bella e varia, infatti i boschi sono folti, le acque limpide e le erbe verdeggianti. In pianura e in collina fiorisce l’agricoltura, perché la terra è fertile e l’abbondanza di acqua è grande. L’operosità degli abitanti dell’Italia per lo più è causa di ricchezza e di vita felice. Una volta i forestieri occupavano l’Italia con violenza e minacce, ora invece viene amata e visitata dai forestieri poiché la nostra terra è piena di delizie e di antichi ricordi.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: NUOVO COMPRENDERE E TRADURRE - versioni latino
- Visite: 2
Difficile est dictu utrum Epaminondas melior vir an dux fuerit. Nam et imperium non sibi sed patriae semper quaesivit et pecuniae adeo parcus fuit ut pauper decesserit atque publico sumptu elatus sit. Litterarum ac philosophiae scientia tanta ei fuit, ut omnes quaererent unde etiam tam insignem rei militaris peritiam sibi paravisset. Neque ab hoc vitae proposito mortis ratio dissensit. Nam epaminondas, cum Lacedaemonios apud Mantineam vicisset simulque ipse gravi vulnere exanimare se videret, in castra semianinimis relatus, vocem spiritumque collegit atque e circumstantibus quaesivit salvusne esset clipeus. Quod cum salvum esset sui responderunt, rogavit essentne fusi hostes. Cum id quoque, ut cupiebat, audivisset, evelli iussit eam, qua transfixus erat, hastam. Ita in multo sanguine sed in laetitia et in victoria, patriae gratias agens, expiravit.
E' difficile affermare (lett. a dire, a dirsi) se Epaminonda fu migliore come uomo (essere umano) che come comandante. Infatti non esigeva (domandava) il potere per sé stesso ma per la patria e fu così prodigo da denaro da allontanare la poverta e da sopportare la spesa pubblica. Lui ebbe tanta conoscenza delle lettere e della filosofia (dativo di possesso), che tutti gli domandavano dove (egli) avesse appreso una simile bravura nell'arte militare. E non contraddiceva da questo proposito di vita la sua idea della morte. Epaminonda, infatti avendo vinto i Lacedemoni a Mantinea ed essendosi visto venir meno per una grave ferita, ricondotto nell'accampamento sfinito, riunì la voce e lo spirito e domandò a chi lo circondava se lo scudo fosse salvo. Poichè gli risposero che era stato salvato, domandò (inoltre) se i nemici lo avessero rotto. Avendo udito quello che desiderava, ordinò che quell'asta che lo aveva trafitto gli fosse estratta. Così (pur immerso) in molto sangue ma nella contentezza e nella vittoria, morì rendendo grazia alla patria.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: NUOVO COMPRENDERE E TRADURRE - versioni latino
- Visite: 2
L'incontentabilità umana
Autore: sconosciuto
Nuovo comprendere e tradurre
Homo, cum in via vidisset puerum magna cum desperatione flentem, ad eum appropinquavit et interrogavit: "Cur, miser puer, tantas lacrimas effundis, ut etiam saxa commoveas?". Puer respondit: "Non invenio nummum, quem mater mihi nuper dedit". Tunc homo magnanimus: "Laetare -inquit- quod ego tibi alterum nummum libenter donabo" et assem puero dedit. Puer laetus eum cepit, sed statim flere rursus coepit. Homini attonito ei interroganti: "Cur rursus fles?", Puer respondit: "Fleo quia, nisi assem amisissem, nunc duos aberem!".
Pichè un uomo aveva visto per strada un fanciullo che piangeva con una disperazione (veramente) grande, si avvicinò a quello o e gli domandò: "perchè, o povero fanciullo, piangi tante lacrime, al punto da commuovere anche i sassi? Il fanciullo rispose: "non trovo il denaro che mia madre mi ha dato! Allora l'uomo magnanimo : "Calmat"i, disse, "perchè ti donerò liberamente altro denaro" e diede questo al fanciullo. Il fanciullo felice lo prese, ma subito iniziò di nuovo a PIANGERE. L'uomo meravigliato gli domandò: "perchè piangi nuovamente"? e il fanciullo: piango perchè, se non avessi perso il denaro ora ne avrei due!
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: NUOVO COMPRENDERE E TRADURRE - versioni latino
- Visite: 2
Aut opera benigne fit indigentibus aut pecunia. Facilior est haec posterior locupleti praesertim, sed illa lautior ac splendidior et viro forti claroque dignior. Quamquam enim in utroque inest gratificandi liberalis voluntas, tamen altera ex arca, altera ex virtute depromitur, largitioque, quae fit ex re familiari, fontem ipsum benignitatis exhaurit. Ita benignitate benignitas tollitur, qua quo in plures usus sis, eo minus in multos uti possis. At qui opera, id est virtute et industria, benefici et liberales erunt, primum, quo pluribus profuerint, eo plures ad benigne faciendum adiutores habebunt, dein consuetudine beneficentiae paratiores erunt et tamquam exercitatiores ad bene de multis promerendum. Praeclare in epistula quadam Alexandrum filium Philippus accusat, quod largitione benivolentiam Macedonum consectetur: 'Quae te, malum!' inquit, 'ratio in istam spem induxit, ut eos tibi fideles putares fore, quos pecunia corrupisses? An tu id agis, ut Macedones non te regem suum, sed ministrum et praebitorem sperent fore?' Bene 'ministrum et praebitorem', quia sordidum regi, melius etiam, quod largitionem 'corruptelam ' dixit esse; fit enim deterior, qui accipit, atque ad idem semper expectandum paratior. Hoc ille filio, sed praeceptum putemus omnibus.
L' opera è più nobile, più splendida, più degna di un uomo forte ed illustre. Benché in entrambe vi sia la volontà generosa di far del bene, tuttavia l'una azione scaturisce da uno scrigno, l'altra dalla virtù; inoltre l'elargire mettendo mano al patrimonio familiare esaurisce la fonte stessa della beneficenza. Cosi la beneficenza sopprime la beneficenza stessa: quanto più tu ne fai, tanto meno te ne puoi servire nei confronti di molte persone. Coloro che, invece, saranno generosi con l'opera, cioè con la virtù e lo zelo, quante più persone avranno beneficato, tanto più troveranno collaboratori nel far del bene; inoltre per l'abitudine di beneficare saranno più preparati e quasi più esercitati a legare a sé molti coi benefici. Con parole assai elette Filippo, in una lettera, accusa il figlio Alessandro di volersi procurare la benevolenza dei Macedoni con i donativi: "Quale calcolo, diamine, ti indusse a tale speranza, sì da farti credere che ti saranno fedeli quelli che tu hai corrotto col denaro? Oppure agisci in modo che i Macedoni sperino di avere in te non il loro re, ma il loro dispensiere e fornitore? " Disse bene " dispensiere e fornitore ", perché è vergognoso per un re; meglio ancora il fatto di aver definito corruzione il donativo: infatti colui che lo accetta diventa peggiore ed anche più pronto ad aspettarsela sempre. Questo dice Filippo al figlio, ma noi dobbiamo giudicarlo un consiglio valido per tutti.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: NUOVO COMPRENDERE E TRADURRE - versioni latino
- Visite: 2
Romanorum exercitus optime ordinatus erat et ad exercitum omnes tribus civitatis homines validos mittebant. Exercituum duces consules erat. Priscis temporibus Romulus et post Romuli obitum alii reges exercitum ordinaverant. Peditatus et equitatus in exercitus ordinibus pugnabant; fabri castra muniebant, munitiones et pontes aedificabant. In peditatu tres ordines militum erant: principum, hastatorum, triarorum: omnes hastis et telorum missu hostium impetus sustinebant. Etiam funditores in peditatu erant, levis armaturae milites, et fundis lapides in hostes iactabant. In equitatu autem nobiles et patricii stipendium merebant, equites ex equis certabant hastis et ensibus in exercitus cornubus: nam duo erant in exercitu cornua: dextrum et sinistrum. Apud cornua etiam sociorum auxilia dimicabant. In Romanorum exercitu ducis iussui omnes oboedire debebant.
Dal libro il latino di base
Rerum scriptores saepe bella pugnasque antiquorum romanorum narrant et nos edocent de eorum exercitus ratione. exercitus romanus in legionibus, centuriis atque manipulis dividitur: milites appellantur veterani si iam diu stipendia merent sagittarii aut hastati si saggittas aut hastas ut arma ferunt fabri si vallis fossisque castra muniunt vel pontes in fluviis struunt aut rescindunt, vigiliae et excubiae nocte dieque in castris vigilant et hostium insidias nuntiant. in romanorum exercitu etiam sociorum auxiliasunt et tribunis legatisque romanis oboediunt. praeter sagittas et hastas romanorum arma sunt gladius pilum et tela. corpus militum galea lorica scutoque protegitur. cum tubicines proelii signum tuba dant aquiliferi aquilas romanas in pugnam ferunt et omnes milites veteranorum exemplo strenue pugnant et victoriam obtinent
dal LIBRO NUOVO COMPRENDERE E TRADURE
L'esercito dei romani era strutturato nel modo migliore e tutte le tribù della città inviavano degli uomini validi all'esercito. I condottieri degli eserciti erano i consoli. Nei tempi antichi Romolo e dopo la morte di Romolo altri re organizzarono l'esercito. La fanteria e la cavalleria combattevano in ranghi dell’esercito. I genieri fortificavano gli accampamenti, costruivano ponti e ripari. Nella fanteria c'erano 3 ordini di soldati: (l'oridine) dei principi, degli astati, dei triari: tutti con giavellotti e tiri di frecce sostenevano gli assalti dei nemici. Nella fanteria c'erano anche i frombolieri, soldati di armatura leggera e con le fionde scagliavano pietre contro i nemici. Nella cavalleria poi i nobili e i patrizi prestavano servizio militare, i cavalieri combattevano dai cavalli con aste e spade alle ali dell'esercito: infatti nell'esercito vi erano due ali: destra e sinistra. Nei pressi delle ali combattevano anche le milizie ausiliarie degli alleati. Nell'esercito dei Romani tutti dovevano obbedire all'ordine del comandante.
Dal libro il latino di base
Gli storici spesso narrano le guerre e le battaglie degli antichi romani e ci informano sull'ordinamento del loro esercito. L' esercito romano è diviso in legioni, in centurie e in manipoli: i soldati sono chiamati veterani se già da lungo tempo prestano il servizio militare, gli arcieri o gli astati sono chiamati come le armi che portano: le frecce o le aste, sono chiamati soldati del genio se muniscono gli accampamenti con trincee e fossati o costruiscono o tagliano ponti sui fiumi. Le sentinelle notturne o le sentinelle diurne vigilano di notte e di giorno negli accampamenti e annunciano le insidie dei nemici. Nell' esercito dei romani ci sono le truppe ausiliarie alleate e danno ascolto ai tribuni e ai luogotenenti romani. Oltre alle frecce e alle aste, le armi dei romani sono la spada, il giavellotto e le armi da lancio. Il corpo dei soldati è protetto dall' elmo di cuoio, dalla corazza e dallo scudo. Quando i trombettieri danno con la tromba il segnale del combattimento, gli aquiliferi portano le aquile romane alla battaglia e tutti i soldati, con l' esempio dei veterani, combattono valorosamente ed ottengono la vittoria.