- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 4
M. vero Antonium quis est qui civem possit iudicare potius quam taeterrimum et crudelissimum hostem, qui pro aede Castoris sedens audiente populo Romano dixerit nisi victorem victurum neminem? Num putatis, patres conscripti, dixisse eum minacius quam facturum fuisse? Quid vero? quod in contione dicere ausus est se, cum magistratu abisset, ad urbem futurum cum exercitu, introiturum, quotienscumque vellet, quid erat aliud nisi denuntiare populo Romano servitutem? Quod autem eius iter Brundisium, quae festinatio, quae spes, nisi ad urbem vel in urbem potius exercitum maximum adduceret? Qui autem dilectus centurionum, quae effrenatio inpotentis animi! Cum eius promissis legiones fortissimae reclamassent, domum ad se venire iussit centuriones, quos bene sentire de re publica cognoverat, eosque ante pedes suos uxorisque suae, quam secum gravis imperator ad exercitum duxerat, iugulari coegit. Quo animo hunc futurum fuisse censetis in nos, quos oderat, cum in eos, quos numquam viderat, tam crudelis fuisset, et quam avidum in pecuniis locupletium, qui pauperum sanguinem concupisset? quorum ipsorum bona, quantacumque erant, statim suis comitibus compotoribusque discripsit.

- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 4
Antequam de incommodis siciliae dico, pauca mihi videntur dicenda esse de provinciae dignitate vetustate, utilitate. Nam omnium sociorum provinciarumque rationem diligenter habere debetis praecipue siciliae, iudices, plurimi iustissimisque causis, primum quod omnium nationum exterarum princeps siciliae se ad amicitiam fidemque populi romani adplicavit. prima omnium id quod ornamentum imperii est provincia est appellata; prima docuit maiores nostros quam praeclarum esset exteris gentibus imperare. sola fuit adeo benevolens erga populum romanum ut cibitates eius insulae, quae semel in amicitiam perpetuo manerent
Prima che io parli degli svantaggi della Sicilia, mi sembra opportuno che poche cose, debbano esser dette sulla dignità, sul passato, sull'utile della provincia. Infatti quando dovete tenere il conto diligentemente di tutti gli alleati e di tutte le provincie, allora soprattutto ( dovete tenerlo) della Sicilia, o giudici, per moltissimi e giustissimi motivi, inanzitutto il fatto che la Sicilia, prima fra tutte le nazioni straniere, si legò all'amicizia e alla fiducia del popolo romano. Prima tra tutte, fatto che è ornamento del governo, è stata chiamata provincia; per prima insegnò ai nostri avi quanto fosse illustre comandare su genti stranieri, sola fu di una tale fedeltà e di una tale benevolenza, verso il popolo romano, che le città di quell'isola, le quali una sola volta erano giunte nella nostra amicizia, ma dopo defezionarono, la maggior parte poi e soprattutto quelle illustri rimasero per sempre fedeli
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 4
Nihil miremur eorum, ad quae nati sumus, quae ideo nulli querenda quia paria sunt omnibus. Ita dico, paria sunt. Nam etiam quod effugit aliquis, pati potuit. Aequum autem ius est non quo omnes usi sunt sed quod omnibus latum est. Imperetur aequitas animo et sine querella mortalitatis tributa pendamus. Hiems frigora adducit: algendum est. Aestas calores refert: aestuandum est. Intemperies caeli valetudinem temptat: aegrotandum est. Et fera nobis aliquo loco occurret et homo perniciosior feris omnibus: aliud aqua, aliud ignis eripiet. Hanc rerum condicionem mutare non possumus: illud possumus, magnum sumere animum et viro bono dignum, quo fortiter fortuita patiamur et naturae consentiamus. Natura autem hoc, quod vides, regnum mutationibus temperat: nubilo serena succedunt; turbantur maria cum quieverunt; flant in vicem venti; noctem dies sequitur; pars caeli consurgit, pars mergitur: contrariis rerum aeternitas constat. Ad hanc legem animus noster aptandus est; hanc sequatur, huic pareat; et quaecumque fiunt, debuisse fieri putet nec velit obiurgare naturam. Optimum est pati, quod emendare non possis, et deum, quo auctore cuncta proveniunt, sine murmuratione comitari: malus miles est qui imperatorem gemens sequitur.
Non dovremo meravigliarci di quelle cose, per le quali siamo nati, perciò nessuno se ne deve lagnare, in quanto sono uguali per tutti. Così dico, sono uguali. Infatti anche ciò che qualcuno ha evitato, avrebbe potuto subirlo. Invece una legge giusta non è quella della quale tutti si servono, ma quando è a disposizione di tutti. L'equità sia imposta al nostro animo e senza lamentarci paghiamo i tributi del nostro stato mortale. L'inverno porta il freddo: dobbiamo sopportarlo. L'estate porta il caldo: dobbiamo aver caldo; l’inclemenza del tempo attenta alla nostra salute: dobbiamo cadere ammalati. E una belva ci assalirà in qualche e un uomo più pericoloso di tutte le belve: l’acqua ci toglierà una cosa, un’altra il fuoco. Non possiamo mutare questo stato di cose: questo possiamo fare, assumere un animo grande e degno di un uomo buono, per sopportare con vigore gli imprevisti e convivere con la natura. La natura invece dirige questo regno, che vedi, con i cambiamenti: il sereno succede alle nuvole; i mari vengono mossi quando erano calmi; i venti soffiano alternativamente; il giorno segue la notte: una parte del cielo si innalza, un’altra sprofonda: l'eternità consta per i contrari delle cose. Il nostro animo si deve adattare a questa legge, questa segua, a questa ubbidisca; e qualunque cosa accada, ritenga che sarebbe dovuto accadere, e non rimproveri la natura. La cosa migliore è sopportare ciò che non puoi correggere e acompagnare il dio, con la cui opera tutte le cose provengono, senza proteste: è un cattivo soldato colui che segue lamentandosi il comandante
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 4
Quid est, Catilina? num dubitas id me imperante facere, quod iam tua sponte faciebas? Exire ex urbe iubet consul hostem. Interrogas me, num in exilium; non iubeo, sed, si me consulis, suadeo. Quid est enim, Catilina, quod te iam in hac urbe delectare possit? in qua nemo est extra istam coniurationem perditorum hominum, qui te non metuat, nemo, qui non oderit. Quae nota domesticae turpitudinis non inusta vitae tuae est? quod privatarum rerum dedecus non haeret in fama? quae lubido ab oculis, quod facinus a manibus umquam tuis, quod flagitium a toto corpore afuit? cui tu adulescentulo, quem corruptelarum inlecebris inretisses, non aut ad audaciam ferrum aut ad lubidinem facem praetulisti? Quid vero? nuper cum morte superioris uxoris novis nuptiis domum vacuefecisses, nonne etiam alio incredibili scelere hoc scelus cumulasti? quod ego praetermitto et facile patior sileri, ne in hac civitate tanti facinoris inmanitas aut extitisse aut non vindicata esse videatur. Praetermitto ruinas fortunarum tuarum, quas omnis inpendere tibi proxumis Idibus senties; ad illa venio, quae non ad privatam ignominiam vitiorum tuorum, non ad domesticam tuam difficultatem ac turpitudinem sed ad summam rem publicam atque ad omnium nostrum vitam salutemque pertinent.
E allora, Catilina? Esiti a fare su mio ordine quel che stavi per fare di tua volontà? Il console ingiunge al nemico di lasciare la città. «È esilio», mi chiedi? No, non te lo posso ordinare, ma, se vuoi il mio parere, te lo suggerisco. Del resto, Catilina, cosa può ancora piacerti in questa città, dove non c'è nessuno che non ti tema, nessuno che non ti detesti, tranne gli uomini perduti che aderiscono alla tua congiura? Quale marchio di degradazione morale non è impresso a fuoco sulla tua vita? Quali scandali privati non si legano al tuo nome? Quale oscenità si è mai tenuta lontana dai tuoi occhi, quale delitto dalle tue mani, quale indecenza dal tuo corpo? C'è giovane, da te irretito nei piaceri della depravazione, a cui tu non abbia consegnato il pugnale dell'omicidio o la fiaccola di amori perversi E ancora: poco tempo fa, quando ti sei sbarazzato della tua prima moglie per poterti risposare, non hai forse aggiunto a questo un secondo inconcepibile delitto? Non intendo soffermarmi; preferisco tacere perché non sembri che nella nostra città è stato commesso un crimine tanto immane ed è rimasto impunito. Non intendo parlare del tuo dissesto finanziario, che sentirai pesarti addosso alla prossima scadenza dei debiti. Vengo piuttosto a fatti che non riguardano i vergognosi vizi della tua vita privata, né le tue difficoltà economiche, né la tua immoralità, ma gli interessi superiori dello Stato, la vita e la sicurezza di tutti noi.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 4
Nuper cum morte superioris uxoris novis nuptiis domum vacuefecisses, nonne etiam alio incredibili scelere hoc scelus cumulasti? quod ego praetermitto et facile patior sileri, ne in hac civitate tanti facinoris inmanitas aut extitisse aut non vindicata esse videatur. Praetermitto ruinas fortunarum tuarum, quas omnis inpendere tibi proxumis Idibus senties; ad illa venio, quae non ad privatam ignominiam vitiorum tuorum, non ad domesticam tuam difficultatem ac turpitudinem sed ad summam rem publicam atque ad omnium nostrum vitam salutemque pertinent. Potestne tibi haec lux, Catilina, aut huius caeli spiritus esse iucundus, cum scias esse horum neminem, qui nesciat te pridie Kalendas Ianuarias Lepido et Tullo consulibus stetisse in comitio cum telo, manum consulum et principum civitatis interficiendorum causa paravisse
Allorchè, recentemente, con la morte della precedente moglie rendesti libera la casa per nuove nozze, non cumulasti questo delitto con un altro incredibile delitto? Non ne parlo e di buon grado mi accontento di tacere, perché non sembri che in questa città sia stato commesso un delitto così efferato o esso non sia stato vendicato. Tralascio la rovina delle tue sostanze, che tu stesso avverti crollare sopra di te per le prossime Idi; ma vengo a quelle cose che non riguardano l’ ignominia privata dei tuoi vizi, o le tue turpitudini e difficoltà domestiche, bensì la salvezza suprema della Repubblica, la vita e la salvezza di noi tutti Come potrebbero esserti lieti questa luce, o Catilina, o lo spirito di questo cielo, sapendo che non c’è alcuno fra questi il quale ignori che il giorno precedente le Calende di gennaio (31 dicembre), essendo Consoli Lepido e Tullio, tu hai partecipato armato ai comizi, preparando uomini per l’uccisione dei Consoli e degli ottimati della città