- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 2
Ad D. Brutum liberandum legati missi principes civitatis qui illi hosti ac parricidae denuntiarent ut a Mutina discederet; eiusdem D. Bruti conservandi gratia consul sortitu ad bellum profectus A. Hirtius, cuius imbecillitatem valetudinis animi virtus et spes victoriae confirmavit; Caesar, cum exercitu per se comparato, profectus est ad eundem Brutum liberandum vicitque dolorem aliquem domesticum patriae caritate. Quid C. Pansa egit aliud dilectibus habendis, pecuniis comparandis, senatus consultis faciendis gravissimis in Antonium, nobis cohortandis, populo Romano ad causam libertatis vocando, nisi ut D. Brutus liberaretur? A quo populus Romanus frequens ita salutem D. Bruti una voce depoposcit, ut eam non solum commodis suis, sed etiam necessitati victus anteferret.
Per liberare Bruto come ambasciatori furono inviati i più insigni della città che ordinassero a quel nemico e parricida di ritirarsi da Modena; e per salvare (conservandi gratia) lo stesso D. Bruto fu sorteggiato per la guerra, il console A. Irzio. (A. Hirtius, cuius imbecillitatem valetudinis animi virtus et spes victoriae confirmavit sul vocabolario: =) Aulo Irzio, alla cui salute malferma hanno ridato forza la forza d'animo e la speranza della vittoria. Cesare, con l'esercito preparato per se stesso (per sua iniziativa) partì, per liberare lo stesso Bruto e per amore della patria superò qualche risentimento personale. A cosa altro mirò Caio Pansa col raccogliere gente, con l'ammassare denaro, con l'emanare i più severi provvedimenti del senato contro Antonio, con l'esortare noi e con il chiamare il popolo Romano a difendere la causa della libertà, se non a liberare D. Bruto? E' a questo che il popolo romano in folla richiese ad una voce la liberazione di D. Bruto, al punto che la antepose non solo ai suoi piaceri, ma perfino alle necessità della sua sussistenza.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 2
Mihi quidem antiquissimum sepulturae genus illud fuisse videtur quo apud Xenophontem Cyrus utitur: redditur enim terrae corpus, et ita locatum ac situm quasi operimento matris obducitur. Eodemque ritu in eo sepulcro quod procul a Fontis ara est, regem nostrum Numam conditum accepimus, gentemque Corneliam usque ad memoriam nostram hac sepultura scimus esse usam. C. Mari sitas reliquias apud Anienem dissipari iussit Svila Victor, acerbiore odio incitatus, quam si tam sapiens fuisset quam fuit vehemens. Quod haud scio an timens ne suo corpori posset accidere, primus e patriciis Corneliis igni voluit cremari. Dedarat enim Ennius de Africano: "Hic est ille situs", vere, nam siti dicuntur ii qui conditi sunt. Nec tamen eorum ante sepulcrum est quam iusta facta et porcus caesus est. Et quod nunc communiter in omnibus sepultis venit usu ut humati dicantur, id erat proprium tum in iis quos humus iniecta contexerat, eumque morem ius pontificale confirmat. Nam prius quam in os iniecta gleba est, locus ille ubi crematum est corpus nihil habet religionis; iniecta gleba tum et ille humatus est et sepulcrum vocatur, ac tum denique multa religiosa iura conplectitur.
A me sembra che la ancora antica specie di sepoltura sia stata tanto stata quella di cui si serve Ciro in Senofonte; infatti il corpo viene restituito alla terra e dunque collocato e deposto da essere quasi ricoperto tutt'intorno da sua madre. C'e stato tramandato che nella stessa maniera fu seppellito il nostro re Numa in quel sepolcro che non e lontano dall'altare del dio Fonte, e sappiamo che la famiglia Cornelia si servì di tal genere di sepoltura fino all'epoca di cui abbiamo ancora il ricordo. Siila, da vincitore, ordinò che fossero dispersi i resti di Mario seppelliti presso l'Aniene, spinto da un odio ancora più crudele del normale se fosse stato tanto saggio quanto fu furioso. Nonso bene se temendo che lo stesso potesse accadere al suo corpo, per primo fra i patrizi della famiglia Cornelia egli volle essere cremato. Dice infatti Ennio dell'Africano: "Qui egli è sepolto", ed è giusto, poiché si dicono sepolti quelli che sono stati inumati. Eppure non è ancora un sepolcro, se prima non sono celebrate le esequie e sacrificato un maiale. E quello che ora comunemente si dice per tutti i sepolti, che sono detti inumati, questo allora si riferiva in modo specifico a quelli che erano stati ricoperti con la terra gettatavi sopra, ed il diritto pontificale conferma questa usanza. Prima infatti che venga buttata la terra sull'osso, il luogo ove il corpo è stato cremato non ha alcun significato religioso; ma buttatavi sopra la terra, allora dalla terra prende il nome di tumulo il luogo dove è inumato, e soltanto allora diventa soggetto di molti diritti religiosi.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 2
Fuit apud Segestanos ex aere Dianae simulacrum, cum summa atque antiquissima praeditum religione tum singulari opere artificioque perfectum. Hoc translatum Carthaginem locum tantum hominesque mutarat, religionem quidem pristinam conservabat; nam propter eximiam pulchritudinem etiam hostibus digna quam sanctissime colerent videbatur. Illo tempore Segestanis maxima cum cura haec ipsa Diana, de qua dicimus, redditur; reportatur Segestam.Erat admodum amplum et excelsum signum cum stola; verum tamen inerat in illa magnitudine aetas atque habitus virginalis; sagittae pendebant ab umero, sinistra manu retinebat arcum, dextra ardentem facem praeferebat. Hanc cum iste sacrorum omnium et religionum hostis praedoque vidisset, imperat magistratibus ut eam demoliantur et sibi dent.
A Segeste ci fu una statua bronzea di Diana, non solo oggetto di somma e radicatissima venerazione, ma anche pregiatissima per la sua splendida e raffinata manifattura. Una volta portata a Cartagine, (la statua) aveva mutato soltanto luogo e uomini, ma in realtà conservava l'antica venerazione; in effetti, data la sua straordinaria bellezza, anche ai nemici sembrava degna di profondissima adorazione. In tale occasione, con la massima cura viene restituita ai Segestani proprio questa Diana cui ho accennato; viene riportata a Segesta. Era una statua enorme, con un mantello; ciononostante, era insita – in quella maestosità – l’età e l’aspetto di una vergine. Le frecce pendevano dalla spalla, teneva un arco con la sinistra, mentre con la destra portava innanzi (a sé) una fiaccola ardente. Quando questo predone e nemico di ogni cosa sacra e dei culti la vide ordinò di rimuoverla e di darla la lui.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 2
L. Catilina, nobili genere natus, fuit magna vi et animi et corporis, ingenio malo pravoque. Huic ab adulescentia bella intestina, caedes, rapinae, discordia civilis grata fuerunt, ibique iuventutem suam exercuit. Corpus patiens inediae, algoris, vigiliae supra quam cuiquam credible est. Animus audax, subdolus, varius, cuiuslibet rei simulator ac dissimulatur, alieni adpetens, sui profusus, ardens in cupidatibus; satis elquentiae, sapientiae parum . Vastus animus immoderata , incredibilia, nimis alta semper cupiebat. Hunc post dominationem L. Sullae libido maxima invaserat rei publicae capiendae; neque id quibus modis adsequeretur, dum sibi regum pararet, quicquam pensi habebat. Agitabatur magis magisque in dies animus ferox inopia rei familiaris et conscientia scelerum, quae utraque iis artibus auxerat, quas supra memoravi.
- Dettagli
- Scritto da Anna Maria Di Leo
- Categoria: Versioni di Cicerone
- Visite: 2
Nos M. Lepidus, imperator iterum, pontifix maximus, ad pacem adhortatur. ... Itaque ei honores quam amplissimos censeo tribuendos esse, quibus, ut spero, vos quoque assentiemini.
M. Lepido, capo per la seconda volta (=membro del secondo triunvirato), pontefice massimo, ci esorta alla pace. Nessuno presso di me, padri coscritti, ha più autorità di quanta non ne abbia M. Lepido sia per la sua stessa virtù, sia per il prestigio della (sua) famiglia. Si aggiunge a ciò che egli merita moltissimo per i pubblici ed i privati servizi che egli assai frequentemente accorda a me e agli altri cittadini. Senza dubbio il più grande suo servizio, poiché generoso nel (l'attaccamento allo) stato, è che mi fu sempre più caro della mia vita. Infatti con la sua autorità spinse Pompeo il Grande alla pace e liberò lo stato dal pericolo della guerra civile. E quindi io ritengo opportuno che bisogna conferire a lui onori, che come spero, anche voi (gli) accorderete.