Confronto tra Dione e Bruto
VERSIONE DI GRECO di Plutarco
traduzione dal libro gymnasion
Testo ricerca facilitata
Και μην ουχ ομοιον ην Διονυσιου Συρακοσιοις και Καισαρος απαλλαγηναι Ρωμαιοις. Ο μεν γαρ Διονυσιος ουδ' ηρνειτο τυραννος ειναι, κακων τε μυριων εμπεπληκει την Σικελιαν η δε Καισαρος αρχη, συνισταμενη μεν ουκ ολιγα εναντιουμενοις πραγματα παρεσχε, δεξαμενοις δε και κρατηθεισιν ονομα και δοκησις εφανη μονον τυραννιδας, εργον δ' απ' αυτης ουδεν ωμον ουδε τυραννικον υπηρξεν, αλλα και δεομενοις εδοξε τοις πραγμασι μοναρχιας ωσπερ πραοτατος ιατρος υπ' αυτου του δαιμονος δεδοσθαι. Διο Καισαρα μεν ευθυς εποθησεν ο Ρωμαιων δημος, ωστε χαλεπος γενεσθαι και απαραιτητος τοις αυτον απεκτονοσι, Διωνα δ' η Διονυσιου παρεσις εκ Συρακουσων και το μη κατασκαψαι του προτερου τυραννου τον ταφον επαιτιον μαλιστα προς τους πολιτας εποιησεν.
Testo greco originale
Καὶ μὴν οὐχ ὅμοιον Διονυσίου Συρακοσίοις καὶ Καίσαρος ἀπαλλαγῆναι Ῥωμαίοις. ὁ μὲν γὰρ οὐδ' ἠρνεῖτο τύραννος εἶναι, κακῶν τε μυρίων ἐμπεπλήκει Σικελίαν· ἡ δὲ Καίσαρος ἀρχὴ συνισταμένη μὲν οὐκ ὀλίγα τοῖς ἐναντιουμένοις πράγματα παρέσχε, δεξαμένοις δὲ καὶ κρατηθεῖσιν ὄνομα καὶ δόκησις ἐφάνη μόνον, ἔργον δ' ἀπ' αὐτῆς οὐδὲν ὠμὸν οὐδὲ τυραννικὸν ὑπῆρξεν, ἀλλὰ καὶ δεομένοις ἔδοξε τοῖς πράγμασι μοναρχίας ὥσπερ πρᾳότατος ἰατρὸς ὑπ' αὐτοῦ τοῦ δαίμονος δεδόσθαι. διὸ Καίσαρα μὲν εὐθὺς ἐπόθησεν ὁ Ῥωμαίων δῆμος, ὥστε χαλεπὸς γενέσθαι καὶ ἀπαραίτητος τοῖς ἀπεκτονόσι, Δίωνα δ' ἡ Διονυσίου πάρεσις ἐκ Συρακουσῶν καὶ τὸ μὴ κατασκάψαι τοῦ προτέρου τυράννου τὸν τάφον ἐπαίτιον μάλιστα πρὸς τοὺς πολίτας ἐποίησεν.
TRADUZIONE
Ed invero non era la stessa cosa per i Siracusani essersi liberati di Dionisio e per i Romani di Cesare. L'uno, infatti, non negava di essere un tiranno e aveva riempito di mali infiniti la Sicilia; il potere di Cesare, allorché si andava formando, aveva procurato non pochi danni agli awersari ma, quando essi lo ebbero accettato e vi si furono assoggettati, apparve soltanto come un nome e una apparenza, non produsse alcuna azione né crudele né tirannica: anzi sembrò che egli fosse stato largito proprio dalla divinità, come medicò mitissimo, ad una situazione politica che richiedeva il governo di uno solo. Ecco perché il popolo romano sentì subito nostalgia di Cesare sì da diventare duro e inesorabile con i suoi uccisori; invece, l'aver lasciato fuggire Dionisio da Siracusa e non aver voluto far distruggere la tomba del precedente tiranno furono le colpe più gravi di Dione agli occhi dei cittadini