Iugurtha, ubi legatos Romanos ex Africa decessisse cognovit, intellexit numquam suum consilium Romae revelatum iri. Ergo, cum propter loci naturam Cirtam armis expugnare difficilius quam audacius esset, vallo atque fossa altiore moenia circumdedit, turres editiores extruxit easque validioribus praesidiis firmavit. Praeterea a militibus eruptionem aut vi aut dolis temptari iussit. Iugurtha moenium defensoribus praemia proponebat, ut oppidi deditio celerior esset; formidinem magnam civibus iniciebat; suos milites adrigebat. Intentus Iugurtha cuncta parabat. Adherbal, ubi intellexit potestatis penuriam graviorem esse quam proelii cupidinem et suas fortunas in difficiliore discrimine esse et hostem infestiorem esse et auxilii spem admodum parvam, duos impigros ex transfugis delegit et, multa promittens casumque suum deplorans, duos viros confirmavit, ut per hostium munitiones noctu ad vicinum mare, deinde Romam pergerent. Duo Numidae statim iussis obtemperaverunt atque Adherbalis litterae in Senatu recitatae sunt.

Giugurta, non appena seppe che i legati romani si erano allontanati dall'Africa, comprese che il suo piano non sarebbe mai stato scoperto a Roma. Dunque, per la conformazione naturale del luogo essendo più facile che audace espugnare Cirta con le armi, circondò le mura con una trincea ed un fossato più alto, costruì torri più elevate e le rafforzò con presidi più validi. Inoltre ordinò ai soldati di tentare un'irruzione o con la forza o con le astuzie. Giugurta proponeva ricompense ai difensori delle mura, affinché la resa della città fosse più veloce; incuteva grande paura nei cittadini; animava i propri soldati. Giugurta preparava attento tutte quante le cose. Aderbale, non appena capì che la penuria del potere era più grave del desiderio di battaglia e che le sue fortune erano ad un punto decisivo molto difficile e che il nemico era più accanito e che la speranza d'aiuto era molto esigua, scelse due attivi tra i disertori e, promettendo molte cose e deplorando il proprio destino, confermò i due uomini, a continuare tramite le munizioni dei nemici di notte verso il vicino mare, poi a Roma. I due Numidi ubbidirono subito agli ordini e vennero proclamate le lettere di Aderbale in senato.
(by Maria D.)

Versione tratta da Sallustio