Bellum scribam quod populus Romanus cum Iugurtha rege Numidarum gessit, primum quia magnum et atrox variaque victoria fuit, dehinc quia tunc primum superbia nobilitatis repugnata est. Quae contentio divina et humana cuncta permiscuit: bellum civile exarsit et studiis civilibus vastitas Italiae finem fecit. Sed priusquam huius modi rei initium expedio, pauca supra repetam. Bello Punico secundo, quo dux Carthaginiensium Hannibal Italiae opes adtriverat, Masinissa rex Numidarum, in amicitiam receptus a Scipione, cui postea Africano cognomen ex virtute fuit, multa et praeclara rei militaris facinora facerat. Ob quae, postquam Carthaginienses victi sunt et Syphax captus est, cuius in Africa magnum imperium valuit, populus Romanus urbes et agros, quos manu ceperat, regi dono dedit. Igitur amicitia Masinissae bona atque honesta nobis permansit. Sed imperi vitaeque eius finis idem fuit. Dein Micipsa filius regnum solus obtinuit. Is Adherbalem et Hiempsalem ex sese genuit, Iugurthamque, filium Amastanabalis fratris, quem Masinissa, quod natus ex concubina erat, privatum dereliquerat, eodem cultu quo liberos suos domi habuit.
Descriverò la guerra che il popolo romano fece contro il re dei Numidi Giugurta, innanzitutto poiché fu grande e cruenta e la vittoria fu incerta, poi poiché in quel tempo per la prima volta l’arroganza della nobiltà fu contrastata. E questa lotta coinvolse ogni cosa divina e umana: si accese una guerra civile e la devastazione dell'Italia pose fine alle contese civili. Ma prima che io dia inizio ad una cosa di tal genere, ritornerò a poche cose precedenti. Nella seconda guerra punica, in cui il comandante dei Cartaginesi Annibale aveva esaurito le energie dell'Italia, Massinissa, re dei Numidi, a cui aveva accordato la propria amicizia Scipione al quale dopo fu (dato) il soprannome Africano per il suo valore, aveva compiuto molte e gloriose imprese militari. Per queste cose, dopo che i Cartaginesi furono vinti e fu catturato Siface, di cui fioriva un grande impero in Africa, il popolo romano diede in dono al re delle città e dei campi, che aveva preso con l'esercito. Dunque l'amicizia di Massinissa ci rimase fedele e affidabile. Ma la fine della sua vita fu la stessa [ di quella del suo impero. In seguito il figlio Micipsa resse da solo il regno. Egli generò (da sé) Aderbale e Iempsale, e allevò in casa sua con lo stesso amore dei suoi figli Giugurta, figlio del fratello Mastanabale, che Massinissa, perché era nato da una concubina, aveva lasciato privato (di diritti).