Q. Pompeius consul pugna superatus est a numantinis, civibus opulentissimae urbis hispaniae, et cum hoste pacem ignobilem fecit. post Pompeium C. Hostilius Mancinus consul iterum cum numantinis pacem fecit infamem; at senatus iussit mancini pacem infringi atque idsum Mancinum hostibus tradi.Post tantam ignominiam - bis enim a numantinis romani exercitus fuerant subiugati - P Scipio Africunus secundo consul Numantintiam missus est. Scipio primum milites vitiosos et ignavos per exercitationes, sine poenis et sine acerbitate, correxit; tum multas Hispaniae civitates partim cepit, partim in deditionem accedit. Postremo Scipio Numantiati, quam diu obsederat, fame confecit et a solo evertit. Postquam numantia deleta est. reliqua provincia redacta et ad deditionem a scipione

Il console Q. Pompeo fu vinto in battaglia dai Numantini, cittadini di una ricchissima città della Spagna, e concluse col nemico una pace ingloriosa. Dopo Pompeo, il console C. Ostilio Mancino concluse di nuovo con i Numantini una pace disonorevole; ma il senato ordinò che la pace di Mancino fosse infranta e che lo stesso Mancino fosse consegnato ai nemici. Dopo un così grande disonore - infatti gli eserciti romani erano stati mandati sotto il giogo due volte dai Numantini - Publio Scipione Africano, console per la seconda volta, fu inviato a Numanzia. Scipione per prima cosa corresse, senza pene e senza durezza, per mezzo dell'addestramento, i soldati corrotti ed imbelli; allora in parte conquistò molte popolazioni della Spagna, in parte accettò la loro resa. Infine, Scipione consumò per fame Numanzia, che aveva assediato a lungo, e la distrusse dalle fondamenta. Dopo che Numanzia fu distrutta, il resto della provincia fu costretto alla resa da Scipione.