Lucullus fuit homo magnificentiae studiosissimus, maxime sui aestimator, laudis et famae cupidissimus. Hic splendidas villas immensi pretii in Latio et Campania aedificavit. Harum magnificentissima fuit villa, quam in agro praenestino aedificaverat, quae ab omnibus plurimi existimabatur. In quam cum venisset olim Pompeius dixissetque eam habitationem esse quidem aestate peramoenam, sed hieme minus commodam, Lucullus inquit: "Num putas me minus sapere quam hirundines, quae, cum adventat hiems, sedem suam commutant et loca commodiora exquirunt, ubi minus frigoris sit?". Nec minoris elegantiae et liberalitates fuit in epularum sumptibus. Cum olim modici apparatus ei cena esset posita, coquum neglegentiae accusavit et graviter obiurgavit. Illi autem se excusanti dicentique se non putavisse parandum esse convivium lautum et multarum epularum cum nemo ad cenam invitatus esset inquit: "Quid? Non sciebas tu, ineptissime homo, Lucullum hodie cenaturum esse apud Lucullum? Num hoc tibi parvi momenti esse videtur?".

TRADUZIONE

Lucullo fu un uomo molto amante del lusso, estimatore soprattutto di sè e desiderosissimo di lode e fama. Questo costruì splendide ville di immenso valore nel lazio e nella campania. Fu tra queste la villa più sontuosa, quella che aveva edificato nel campo di preneste, che veniva apprezzata moltissimo da tutti. Essendo Pompeo venuto una volta in questa e avendo detto che quell'abitazione è amenissima d'estate ma meno comoda d'inverno, luccullo disse " quindi pensi che io sappia meno delle rondini, che, quando arriva l'inverno, cambiano la loro dimora e cercano luoghi più comodi, dove ci sia meno freddo ?". E non fu di minor raffinatezza e generosità nelle spese dei banchetti. Essendogli stata servita una volta una cena di modesta ricercatezza, accusò il cuoco di negligenza e lo punì gravemente. Poi a quello, che si scusava e diceva che non aveva pensato di dover preparare un banchetto ricco e di molte portate non essendoci alcun invitato a cena, rispose: " Che cosa ? tu non sapevi, oh uomo inettissimo, che oggi Lucullo avrebbe mangiato presso Lucullo ? Forse ciò ti sembra essere un motivo di poco conto ?".